«Γαλαξιακή Αυτοκρατορία» - το opus magnum του Ισαάκ Ασίμοφ

Θα έχουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε σύντομα για το τιτάνιο έργο του Ισαάκ Ασίμοφ, που κυκλοφόρησε στην ελληνική αγορά από τις εκδόσεις Κάκτος με τον τίτλο Γαλαξιακή Αυτοκρατορία. Προς το παρόν ανεβάζω εδώ την πρώτη έκδοση των πέντε τόμων του έργου όπως την έχω στη βιβλιοθήκη μου.

Οι τόμοι γράφτηκαν από τον Ασίμοφ το 1951, 1952, 1953, 1982 και 1986 αντίστοιχα, ενώ υπήρξαν και δύο prequel, το 1988 και το 1993, για τα οποία επίσης θα μιλήσουμε σε επόμενη ανάρτηση.

«Οι δύσκολοι έρωτες» του Ίταλο Καλβίνο

Συγγραφέας: Italo Calvino
Τίτλος πρωτοτύπου: Gli amori difficili
Είδος έργου: Διηγήματα
1η έκδοση στην ιταλική γλώσσα: Einaudi, 1970
Ελληνικός τίτλος: Οι δύσκολοι έρωτες
Αριθμός σελίδων: 330
ISBN: 9789600347456
Μετάφραση: Ανταίος Χρυσοστομίδης
Εκδόσεις: Καστανιώτης
Έτος έκδοσης: 2008

Οι Δύσκολοι έρωτες, ένα από τα δημοφιλέστερα έργα του Καλβίνο παγκοσμίως, είναι μια σειρά από καθημερινές περιπέτειες που φέρουν όλες πάνω τους το στίγμα του ανεκπλήρωτου: ανεκπλήρωτες επιθυμίες, ανεκπλήρωτα βλέμματα, ανεκπλήρωτες σαρκικές επαφές -αυτή η γνωστή δυσκολία επικοινωνίας των ανθρώπων, αυτή η σχεδόν μαγική ζώνη σιωπής που καλύπτει τις σχέσεις τους. Όπως ο ίδιος ο συγγραφέας σημείωνε στο εξώφυλλο της πρώτης ιταλικής έκδοσης του βιβλίου του, «αν αυτές είναι, στο μεγαλύτερο μέρος τους, ιστορίες που αφηγούνται το πώς ένα ζευγάρι δεν συναντιέται, ο συγγραφέας βλέπει αυτή τη μη-συνάντηση όχι μόνο ως αιτία ερωτικής απελπισίας αλλά και ως την πραγματική ουσία της ερωτικής σχέσης».

      (Από την παρουσίαση του βιβλίου στο οπισθόφυλλο)

«Ο θάνατος του λόρδου Έτζγουερ» της Άγκαθα Κρίστι

Συγγραφέας: Agatha Christie
Τίτλος πρωτοτύπου: Lord Edgware Dies
Είδος έργου: Αστυνομικό μυθιστόρημα
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: Collins Crime Club, 1933
Ελληνικός τίτλος: Ο θάνατος του λόρδου Έτζγουερ
Αριθμός σελίδων: 280
ISBN: 9786180136678
Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας
Επιμέλεια: Γιώργος Γιαννούσης
Εκδόσεις: Ψυχογιός
Έτος έκδοσης: 2020

Καθένας μας είναι ένα σκοτεινό μυστήριο, ένας λαβύρινθος από συγκρουόμενα πάθη, επιθυμίες και ροπές.

Ο Πουαρό ήταν παρών όταν η Τζέιν διατυμπάνιζε το σχέδιό της για «να απαλλαγεί» από τον αποξενωμένο σύζυγό της. Τώρα αυτός ο τρομερός άντρας είναι νεκρός. Ωστόσο ο Βέλγος ντετέκτιβ είναι σχεδόν πεπεισμένος ότι τον έχουν εξαπατήσει. Πώς θα μπορούσε άλλωστε η Τζέιν να έχει μαχαιρώσει τον λόρδο Έτζγουερ στη βιβλιοθήκη, ενώ ακριβώς την ίδια ώρα την είδαν να δειπνεί με φίλους της; Και ποιο να ήταν πλέον το κίνητρό της αφού ο λόρδος είχε επιτέλους συμφωνήσει να της δώσει το πολυπόθητο διαζύγιο;

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Νέα κυκλοφορία - «Το κρασί του θέρους» του Ραίη Μπράντμπερυ

Συγγραφέας: Ray Bradbury
Τίτλος πρωτοτύπου: Dandelion Wine
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: Doubleday, 1957
Ελληνικός τίτλος: Το κρασί του θέρους
Αριθμός σελίδων: 352
ISBN: 9789605055677
Μετάφραση: Βασίλης Δουβίτσας
Εκδόσεις: Άγρα
Έτος έκδοσης: 2023

“Ο Ντάγκλας ξάπλωσε ανάσκελα στις στεγνές σανίδες της βεράντας, απόλυτα ικανοποιημένος και καθησυχασμένος από αυτές τις φωνές, που θα μπορούσαν να μιλούν ως την αιωνιότητα, να κυλούν σαν χείμαρρος από μουρμουρητά πάνω στο σώμα του, πάνω στα κλειστά του βλέφαρα, μέσα στα νυσταλέα αυτιά του, για πάντα”.

Η συγκινητική ανάμνηση ενός μαγικού καλοκαιριού σε μια μεσοδυτική κωμόπολη των ΗΠΑ.

Το Κρασί του θέρους είναι το κρασί από πικραλίδα, που ο Ντάγκλας Σπώλντινγκ, το μυθιστορηματικό προσωπείο του συγγραφέα, εμφιαλώνει κάθε χρόνο με τον παππού του. Στη ζεστή και μαγευτική φύση του Ιλλινόι, αυτό το καλοκαίρι δεν είναι ίδιο με τα άλλα, έχει ιδιαίτερη γεύση, είναι το τελευταίο από τα παιδικά του καλοκαίρια.

Το Κρασί του θέρους είναι μια ξεχωριστή, συναρπαστική ιστορία ενηλικίωσης από έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας. Βασισμένο στις εμπειρίες του ίδιου του Μπράντμπερυ, που μεγάλωσε στο Ουωκήγκαν τη δεκαετία του 1920, το Κρασί του θέρους είναι ένα μεθυστικό κοκτέιλ από αγαπημένες μνήμες, συγχώρεση, μαγεία, φαντασία, και πάνω απ’ όλα από καλοκαίρια που έμοιαζαν σαν να συνεχίζονται για πάντα.

Ζαλισμένος από τη γλυκιά μέθη του κρασιού, ο αφηγητής παρατηρεί όντα και πράγματα που το περίγραμμά τους φαίνεται ξαφνικά διαφορετικό. Η μαγεία και η συναισθησία εισβάλλουν σε αυτή τη λαμπερή φύση. Και γίνεται η μεταμόρφωση, το τέλος της αθωότητας, η αρχή της εφηβείας. Το Κρασί του θέρους είναι ένα μυθιστόρημα που διαφέρει από το υπόλοιπο έργο αυτού του δεξιοτέχνη της προσμονής. Μια ποιητική αφήγηση από τα θραύσματα της αποσπασματικής μνήμης που προσπαθεί να ξαναβρεί το θαύμα της παιδικής ηλικίας μέσα στις ξεχασμένες αναμνήσεις.

Το 1971 οι αστροναύτες του Apollo 15 ονόμασαν έναν κρατήρα της Σελήνης Dandelion (Πικραλίδα), για να τιμήσουν το μυθιστόρημα του Μπράντμπερυ.

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Οι δίδυμοι της Βενετίας» του Κάρλο Γκολντόνι

Έργο του διάσημου Ιταλού θεατρικού συγγραφέα Κάρλο Γκολντόνι, βασισμένο πάνω στην κωμωδία του Πλαύτου Μέναιχμοι.

Συγγραφέας: Carlo Goldoni
Τίτλος πρωτοτύπου: I due gemelli veneziani
Είδος έργου: Θέατρο
Έτος πρεμιέρας: 1747
Ελληνικός τίτλος: Οι δίδυμοι της Βενετίας
Αριθμός σελίδων: 142
ISBN: 978-960-248-762-4
Μετάφραση: Χάρης Βλαβιανός
Επιμέλεια: Μαρία Λάζου-Πορτολομαίου
Εκδόσεις: Δωδώνη
Έτος 1ης έκδοσης: 1996

Το αίτημα του Γκολντόνι για ανανέωση της ιταλικής κωμωδίας, βρίσκει τη σαφή του έκφραση και στην κωμωδία Οι δίδυμοι της Βενετίας. Η χρήση του μοτίβου των ομοίων είναι προσφιλής στους συγγραφείς των σεναρίων της Κομέντια ντελ Άρτε. Μεταμφιεσμένα πρόσωπα που στο τέλος του έργου αποδεικνύονται αδέλφια, χαμένα παιδιά σε ναυάγια ξαναβρίσκονται μέσα σε επεισόδια γεμάτα παρεξηγήσεις, που βασίζονται στο ότι οι θεατές ξέρουν ό,τι οι ρόλοι δεν γνωρίζουν κατά τη στιγμή της παρεξήγησης, αυτή είναι η πιο δοκιμασμένη μέθοδος για την ευρωπαϊκή κωμωδία. [. . .] Πέρα όμως από τη δυνατότητα που επιτρέπει να αναπτυχθεί μια πλοκή γεμάτη εκπλήξεις, το μοτίβο της ομοιότητας αποτέλεσε κλασικό τέχνασμα για αυτοσχεδιασμό από τους ηθοποιούς της Κομέντια, που είχαν συνηθίσει να παίζουν όλους τους, τυποποιημένους από μια μακρόχρονη παράδοση, ρόλους με μάσκες και με τερτίπια αναγνωρίσιμα για τους θεατές. Στους Διδύμους ο Γκολντόνι, όπως άλλωστε το κάνει και αλλού, αφαιρεί τα τεχνάσματα και καθορίζει μια νέα χρήση των ρόλων, που αν και είναι γνωστοί από το παρελθόν παρουσιάζονται μέσα από μια νέα οπτική που τείνει να ανατρέψει την όποια προκαθορισμένη εικόνα του θεάτρου έχουν σχηματίσει οι σύγχρονοι του θεατές. Το αίτημα για ανανέωση της θεατρικής γραφής ικανοποιείται με το έργο του Γκολντόνι, ταυτόχρονα όμως γεννάται και ένα καινούργιο αίτημα, που πρέπει πια να ικανοποιήσει η θεατρική πρακτική.

      (Πλάτων Μαυρομούστακος, από την έκδοση)

«Το Αββαείο του Νορθάνγκερ» της Τζέην Ώστεν

Συγγραφέας: Jane Austen
Τίτλος πρωτοτύπου: Northanger Abbey
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: 1818
Ελληνικός τίτλος: Το Αββαείο του Νορθάνγκερ
Αριθμός σελίδων: 368
ISBN: 978-960-7793-47-8
Μετάφραση: Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου
Εκδόσεις: Σμίλη
Έτος έκδοσης: 2003

Η δεκαπεντάχρονη Κάθριν Μόρλαντ, μια κοπέλα γλυκιά, καλόπιστη και φανατική αναγνώστρια μυθιστορημάτων, κάνει την πρώτη της έξοδο στον κόσμο και ζει μια σειρά από φανταστικούς και πραγματικούς κινδύνους, πρώτα στο κοσμικό και ανάλαφρο Μπαθ και ύστερα στο βαρύ και επιβλητικό αββαείο του Νορθάνγκερ. Χάρη στον άδολο χαρακτήρα της, τις ηθικές αρχές της και την καλή της τύχη, θα βγει από τις περιπέτειές της αλώβητη, έχοντας μάθει να ξεχωρίζει την πραγματική ζωή από τα μυθιστορήματα και τη φιλία από την αρπακτικότητα.

Το Αββαείο του Νορθάνγκερ, πρώτο μεγάλο μυθιστόρημα της Τζέην Ώστεν, είναι το πιο δροσερό και χιουμοριστικό βιβλίο της. Ξεκινά σαν παρωδία του "γοτθικού" μυθιστορήματος, με μια ηρωίδα που είναι ο αντίποδας των αιθέριων και τραγικών ηρωίδων, για να εξελιχθεί σε ένα αυτοδύναμο και απολαυστικό ρεαλιστικό μυθιστόρημα, από εκείνα που άνοιξαν το δρόμο στη "μοντέρνα" πεζογραφία.

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Απόψε αυτοσχεδιάζουμε» του Λουίτζι Πιραντέλλο

Συγγραφέας: Luigi Pirandello
Τίτλος πρωτοτύπου: Questa sera si recita a soggetto
Είδος έργου: Θέατρο
Έτος πρεμιέρας: 1930
Ελληνικός τίτλος: Απόψε αυτοσχεδιάζουμε
Αριθμός σελίδων: 112
ISBN: 978-960-558-300-2
Μετάφραση - Πρόλογος: Δημήτρης Μυράτ
Επιμέλεια: Κλεονίκη Μαγκλάρα
Διορθώσεις: Γεωργία Τάτση
Εκδόσεις: Δωδώνη
Έτος 3ης (παρούσας) έκδοσης: 2021 (1η έκδοση 1979)

Δέκα σχεδόν χρόνια μετά το Έξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα, γράφει ο Πιραντέλλο το Απόψε αυτοσχεδιάζουμε (1929), που κινείται στο ίδιο επίπεδο με το περιφημότερο απ’ τα έργα του Σικελού δραματουργού: τις σχέσεις Τέχνης και Ζωής.

Ένας θίασος, μ’ επικεφαλής τον σκηνοθέτη-διευθυντή του, προσπαθεί να «κατασκευάσει» ένα θεατρικό δράμα, ξεκινώντας από ένα διήγημα (του ίδιου του Πιραντέλλο, φυσικά). Ο σκηνοθέτης θέλει να υποτάξει την ιστορία, τα πρόσωπα και τους ηθοποιούς στις δικές του αντιλήψεις για το θέατρο, σε σχήματα και φόρμουλες, σε εφέ καλά οργανωμένου θεατρισμού. Αλλά οι ηθοποιοί «ντύνονται» τόσο πολύ τους ρόλους τους, οι ρόλοι «μπαίνουν» τόσο πολύ μέσα στους ηθοποιούς, που αυτοί, αγανακτισμένοι με τις συνταγές του σκηνοθέτη, τον διώχνουν πυξ λαξ απ’ το θέατρο και μένουν μόνοι τους να ζήσουν τα μέρη που υποδύονται. Δεν είναι πια ο ηθοποιός Α, η καρατερίστα Β, ο ρολίστας Γ ‒ είναι τα πρόσωπα της ιστορίας, μιας ιστορίας Ζήλιας, «της πιο τρομερής ζήλιας που υπάρχει, της ζήλιας για το Παρελθόν», που κυριεύει έναν άντρα για τη γυναίκα του και τον κάνει να μανιάζει στη σκέψη πως εκείνη μπορεί να ονειρεύεται την εποχή της εύθυμης νιότης της...

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Άνθρωπος χωρίς ανάσα» του Φίλιπ Κερ

Συγγραφέας: Philip Kerr
Τίτλος πρωτοτύπου: A Man Without Breath
Είδος έργου: Αστυνομικό μυθιστόρημα
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: Quercus, Λονδίνο 2013
Ελληνικός τίτλος: Άνθρωπος χωρίς ανάσα
Αριθμός σελίδων: 512
ISBN: 978-960-04-4507-7
Μετάφραση: Ανδρέας Αποστολίδης
Επιμέλεια: Αναστασία Παπασταθοπούλου & Μαρία Σπανάκη
Εκδόσεις: Κέδρος
Έτος έκδοσης: 2014

Βερολίνο, 1943

Ο Μπέρνι Γκούντερ έχει εγκαταλείψει την Πολιτική Αστυνομία και εργάζεται στο γερμανικό Γραφείο Εγκλημάτων Πολέμου στο Βερολίνο. Στους κύκλους του Γραφείου αναφορές κάνουν λόγο για την ύπαρξη ενός ομαδικού τάφου στο δάσος του Κατίν, που βρίσκεται κοντά στο Σμολένσκ της κατεχόμενης από τους Γερμανούς Ρωσίας. Ένας λύκος, σκάβοντας το έδαφος στο δάσος, έχει ανασύρει ανθρώπινα υπολείμματα. Κανείς δεν ξέρει σε ποιον ανήκουν. Υπάρχουν υποψίες πως ο τάφος είναι γεμάτος με νεκρούς Πολωνούς στρατιώτες τους οποίους εκτέλεσαν οι Σοβιετικοί

Για τον Γερμανό υπουργό Προπαγάνδας, Γιόζεφ Γκέμπελς, η απόδειξη της ενοχής των Ρώσων θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στη διάσπαση της ενότητας των Συμμαχικών Δυνάμεων. Τι θα συμβεί όμως αν η αλήθεια είναι διαφορετική; Ο Μπέρνι Γκούντερ καλείται να βρει την άκρη του νήματος. Αντιμέτωπος με την ωμή πραγματικότητα, αντιλαμβάνεται ότι η αλήθεια είναι άλλο ένα θύμα του πολέμου.

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Γιάννης Ρίτσος - «Ειρήνη»

Τ᾿ ὄνειρο τοῦ παιδιοῦ εἶναι ἡ εἰρήνη
Τ᾿ ὄνειρο τῆς μάνας εἶναι ἡ εἰρήνη
Τὰ λόγια τῆς ἀγάπης κάτω ἀπ᾿ τὰ δέντρα
εἶναι ἡ εἰρήνη.

Ὁ πατέρας ποὺ γυρνάει τ᾿ ἀπόβραδο
μ᾿ ἕνα φαρδὺ χαμόγελο στὰ μάτια
μ᾿ ἕνα ζεμπίλι στὰ χέρια του γεμάτο φροῦτα
καὶ οἱ σταγόνες τοῦ ἱδρώτα στὸ μέτωπό του
εἶναι ὅπως οἱ σταγόνες τοῦ σταμνιοῦ
ποὺ παγώνει τὸ νερὸ στὸ παράθυρο,
εἶναι ἡ εἰρήνη.

Ὅταν οἱ οὐλὲς ἀπ᾿ τὶς λαβωματιὲς
κλείνουν στὸ πρόσωπο τοῦ κόσμου
καὶ μὲς στοὺς λάκκους ποὔσκαψαν οἱ ὀβίδες
φυτεύουμε δέντρα
καὶ στὶς καρδιὲς ποὔκαψε ἡ πυρκαγιὰ
δένει τὰ πρῶτα της μπουμπούκια ἡ ἐλπίδα
κι οἱ νεκροὶ μποροῦν νὰ γείρουν στὸν πλευρό τους
καὶ νὰ κοιμηθοῦν δίχως παράπονο
ξέροντας πὼς δὲν πῆγε τὸ αἷμα τους τοῦ κάκου,
εἶναι ἡ εἰρήνη.

Εἰρήνη εἶναι ἡ μυρουδιὰ τοῦ φαγητοῦ τὸ βράδυ,
τότε ποὺ τὸ σταμάτημα τοῦ αὐτοκινήτου στὸ δρόμο
δὲν εἶναι φόβος,
τότε ποὺ τὸ χτύπημα στὴν πόρτα
σημαίνει φίλος,
καὶ τὸ ἄνοιγμα τοῦ παραθύρου κάθε ὥρα
σημαίνει οὐρανός,
γιορτάζοντας τὰ μάτια μας
μὲ τὶς μακρινὲς καμπάνες τῶν χρωμάτων του,
εἶναι εἰρήνη.

Εἰρήνη εἶναι ἕνα ποτήρι ζεστὸ γάλα
κι ἕνα βιβλίο μπροστὰ στὸ παιδὶ ποὺ ξυπνάει,
τότε ποὺ τὰ στάχυα γέρνουν τό ῾να στ᾿ ἄλλο λέγοντας:
τὸ φῶς, τὸ φῶς
καὶ ξεχειλάει ἡ στεφάνη τοῦ ὁρίζοντα φῶς,
εἶναι ἡ εἰρήνη.

Τότε ποὺ οἱ φυλακὲς ἐπισκευάζονται νὰ γίνουν βιβλιοθῆκες,
τότε ποὺ ἕνα τραγούδι ἀνεβαίνει ἀπὸ κατώφλι σὲ κατώφλι τὴ νύχτα,
τότε ποὺ τ᾿ ἀνοιξιάτικο φεγγάρι βγαίνει ἀπ᾿ τὸ σύγνεφο
ὅπως βγαίνει ἀπ᾿ τὸ κουρεῖο τῆς συνοικίας
φρεσκοξυρισμένος ὁ ἐργάτης τὸ Σαββατόβραδο,
εἶναι ἡ εἰρήνη.

Τότε ποὺ ἡ μέρα ποὺ πέρασε,
δὲν εἶναι μιὰ μέρα ποὺ χάθηκε,
μὰ εἶναι ἡ ρίζα ποὺ ἀνεβάζει τὰ φύλλα τῆς χαρᾶς μέσα στὸ βράδυ
κι εἶναι μιὰ κερδισμένη μέρα κι ἕνας δίκαιος ὕπνος,
ποὺ νιώθεις πάλι ὁ ἥλιος νὰ δένει βιαστικὰ τὰ κορδόνια του
νὰ κυνηγήσει τὴ λύπη ἀπ᾿ τὶς γωνιὲς τοῦ χρόνου,
εἶναι ἡ εἰρήνη.

Εἰρήνη εἶναι οἱ θημωνιὲς τῶν ἀχτίνων στοὺς κάμπους τοῦ καλοκαιριοῦ
εἶναι τ᾿ ἀλφαβητάρι τῆς καλοσύνης στὰ γόνατα τῆς αὐγῆς.
Ὅταν λές: ἀδελφές μου, - ὅταν λέμε: αὔριο θὰ χτίσουμε.
ὅταν χτίζουμε καὶ τραγουδᾶμε,
εἶναι ἡ εἰρήνη.

Ἡ εἰρήνη εἶναι τὰ σφιγμένα χέρια τῶν ἀνθρώπων
εἶναι τὸ ζεστὸ ψωμὶ στὸ τραπέζι τοῦ κόσμου
εἶναι τὸ χαμόγελο τῆς μάνας
Τίποτ᾿ ἄλλο δὲν εἶναι ἡ εἰρήνη.
Καὶ τ᾿ ἀλέτρια ποὺ χαράζουν βαθιὲς αὐλακιὲς σ᾿ ὅλη τὴ γῆ,
ἕνα ὄνομα μονάχα γράφουν:
Εἰρήνη.
Τίποτ᾿ ἄλλο. Εἰρήνη.

Πάνω στὶς ράγες τῶν στίχων μου
τὸ τραῖνο ποὺ προχωρεῖ στὸ μέλλον
φορτωμένο στάρι καὶ τριαντάφυλλα,
εἶναι ἡ εἰρήνη.

Ἀδέρφια,
μὲς στὴν εἰρήνη διάπλατα ἀνασαίνει ὅλος ὁ κόσμος
μὲ ὅλα τὰ ὄνειρά μας
Δῶστε τὰ χέρια ἀδέρφια μου,
αὐτό ῾ναι ἡ εἰρήνη.

«Αρχαία Ελληνικά: Αυτός ο άγνωστος» της Βιρτζίνια Γουλφ

Συγγραφέας: Virginia Woolf
Τίτλος πρωτοτύπου: On not knowing Greek
Είδος έργου: Δοκίμιο
Ελληνικός τίτλος: Αρχαία Ελληνικά: Αυτός ο άγνωστος
Αριθμός σελίδων: 72
ISBN: 9789602693100
Μετάφραση - Πρόλογος: Βάιος Λιαπής
Επιμέλεια: Αιμίλιος Καλιακάτσος
Εκδόσεις: Στιγμή
Έτος 1ης έκδοσης: 1998

Η Βιρτζίνια Γουλφ (Adeline Virginia Woolf, 25 Ιανουαρίου 1882 - 28 Μαρτίου 1941), κόρη της Τζούλιας Ντάκουερθ (το γένος Τζάκσον) και του Λέσλι Στήβεν, μεγάλωσε σε ένα σπίτι γεμάτο βιβλία, ανασαίνοντας μιαν ατμόσφαιρα πνευματικής αριστοκρατίας. Επηρεασμένη από τον λόγιο πατέρα της (πρώτο έκδοτη, μεταξύ άλλων, του Εθνικού Βιογραφικού Λεξικού), τον οποίο η μικρή Βιρτζίνια μιμούνταν στα πάντα, έγινε από νωρίς φανατική αναγνώστρια. Ήδη σε νηπιακή ηλικία άρχισε να ασχολείται με το γράψιμο και σκάρωνε με τα αδέλφια της φανταστικές αφηγήσεις, που τις εξιστορούσαν σε συνέχειες κάθε βράδυ στο παιδικό υπνοδωμάτιο. Το πατρικό σπίτι υπήρξε για τη νεαρή Βιρτζίνια κυψέλη μάθησης - και όχι μονάχα η μεγάλη βιβλιοθήκη του, αλλά και το σαλόνι, όπου σύχναζαν ανερχόμενοι συγγραφείς, όπως ο Τόμας Χάρντυ, ο Ρόμπερτ Λούις Στήβενσον ή ο Τζωρτζ Μέρεντιθ, τους οποίους περιέβαλλε με τη φιλία και την υποστήριξή του ο Λέσλι Στήβεν. [...]

      (Από την εισαγωγή της έκδοσης)

Τρία ποιήματα της Αλεξίας Αθανασίου

Brontë
(Μαρία Μπράνγουελ)

Λιγόστευε η ζωή
σε κάθ' ανάσα της
(φλόγα τρεμάμενη)
κι από την κλίνη
με πείσμα τέντωνε το χέρι
σα να 'θελε κάποιον να σπρώξει...
"Ησύχασε, Μαρία"
ο πάστορας τής είπε σύζυγός της.
Μα εκείνη επέμενε.
Τον Άγγελο Θανάτου πάσχιζε
να διώξει (δύστυχη μητέρα!)
που την Σαρλότ παράστεκε,
την Έμιλυ
και τ' άλλα τέσσερα παιδιά της
καθώς -ανέμελα-
έγραφαν και ζωγράφιζαν
πιο πέρα τα όνειρά τους...

Ένα Κεφάλι

Ο ίδιος δεν ευθύνονταν
(η ανακωχή στα Σογκουνάτα)
που έγινε Ρόνιν
(samurai δίχως κύριο.)
Όμως, ο ευέξαπτος
χαρακτήρας του, η ένδεια,
αδόξως τον οδήγησαν
(η έσχατη αισχύνη)
από κοινούς να φονευθεί κακούργους.
Τώρα, λειψός, το έρεβος τυλιγμένος,
έξω απ' του Έντο το Κάστρο γυρίζει
(πρώτες πρωινές ώρες)
ένα κεφάλι
γυρεύοντας· ένα katana·
έναν νταϊμιό. -Άνδρας να νιώσει
πάλι. Πολεμιστής.

      *νταϊμιό: άρχοντες στη φεουδαρχική Ιαπωνία με ιδιωτικό στρατό.

Ιάσων

Περίπλοκ' η ζωή· -και ο μύθος σου.

"Λίγο ν' αργούσαμε· στιγμή· και την Αργώ
(μακάρι να γινόταν)
οι Συμπληγάδες θα συνέθλιβαν."
Τη Μήδεια συλλογίστηκες
τον Άψυρτο να διαμελίζει (δεν λυπήθηκες),
τις κόρες του Πελία να πλανεύει
να σφάξουν τον πατέρα τους (τ' απόλαυσες),
παιδιά της να φονεύει (τ α π α ι δ ι ά σ ο υ).-
Σύγκορμος ανατρίχιασες
(νύχτας αστέρι χειμωνιάτικης)
κ' είπες να σηκωθείς· -μ' αδύναμος
κάθισες πάλι· μια στιγμή... Αμείλικτα,

                                 το γέρικο δοκάρι
έγειρε στο κεφάλι σου προσφέροντας
                                 τη λύτρωση.-

      ***Τα παραπάνω ποιήματα ανήκουν στην ανέκδοτη ενότητα Παιγνίδια Θανάτου.

      Η Αλεξία Αθανασίου γεννήθηκε στην Κέρκυρα και κατοικεί μόνιμα στο Νησί των Φαιάκων. Έχει εκδώσει δυο μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας και δημοσιεύσει δεκάδες διηγήματα στο χώρο του φανταστικού. Το 2019 κυκλοφόρησε απ' τις εκδόσεις 24γράμματα η πρώτη της ποιητική συλλογή Της Μουσικής και του Έρωτα. Την ίδια χρονιά συμμετείχε στη συλλογική έκδοση (Κατίνα Βλάχου, Αλεξία Αθανασίου, Βασίλης Πανδής) Η Συνάντηση απ' τις εκδόσεις Φιλύρα. Το 2021 εξέδωσε από τα 24γράμματα τη συλλογή Ποίημα Σπαθί. Ποιήματά της δημοσιεύονται σε περιοδικά & ανθολογίες.

Οι εικόνες:

- John Constable (1776-1837), "Κάρο με σανό", 1821
- Kanō Eitoku (1543-1590), "Λουλούδια και πουλιά των τεσσάρων εποχών"
- Σκηνή από την Αργοναυτική εκστρατεία με τη μάταιη προσπάθεια του Φρίξου να διασώσει την Έλλη καθώς πέφτει στο πέλαγος. (Από τοιχογραφία της Πομπηΐας)

«Ήλιος του Αυγούστου» του Αντρέα Καμιλλέρι

Συγγραφέας: Andrea Camilleri
Τίτλος πρωτοτύπου: La vampa d'agosto
Είδος έργου: Αστυνομικό μυθιστόρημα
1η έκδοση στην ιταλική γλώσσα: Sellerio Editore, Palermo 2006
Ελληνικός τίτλος: Ήλιος του Αυγούστου
Αριθμός σελίδων: 336
ISBN: 9789601625447
Μετάφραση: Φωτεινή Ζερβού
Επιμέλεια: Γιώργος Κασαπίδης
Εκδόσεις: Πατάκης
Έτος 1ης έκδοσης: 2007

Ο καυτός ήλιος του Αυγούστου, μια βίλα γεμάτη φαντάσματα... Στα υπόγεια δωμάτιά της, το μέρος του σπιτιού που βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, μέσα στο σκοτάδι ελευθερώνεται ένα αηδιαστικό πλήθος από κατσαρίδες, ποντίκια και αράχνες. Η σκοτεινή πλευρά εισβάλλει απότομα. Έτσι όπως στον πολιτισμό ξυπνάει η βαρβαρότητα, με βιαιότητα, εξαπάτηση και διαφθορά. Η βίλα, μια αρχιτεκτονική απάτη που προήλθε από οικοδομική αυθαιρεσία. Το κρυμμένο υπόγειο υπήρξε το μέρος που βασανίστηκε ωμά το κορμί μιας αθώας ανήλικης κοπέλας. Τα σκοτεινά δωμάτια κρύβουν, με τη σειρά τους, μέσα σ' ένα μπαούλο, το πτώμα του θύματος. Ένα υπόγειο. Ένας κολλώδης εγκληματικός ιστός περιβάλλει τη βίλα: «επικίνδυνες συγγένειες, μυστική συμφωνία μεταξύ πολιτικών και μαφιόζων, μαφίας και επιχειρηματιών, πολιτικών και τραπεζών, τραπεζών και τοκογλύφων». Ο αστυνόμος Μονταλμπάνο θέλει να ξεσκεπάσει τα πάντα σε αυτό το μυθιστόρημα, μπερδεμένος από γεγονότα και ανθρώπους που έχουν διττή παρουσία...

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Τρυφερή είναι η νύχτα» του Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ

Συγγραφέας: Francis Scott Fitzgerald
Τίτλος πρωτοτύπου: Tender Is the Night
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: Charles Scribner's Sons, Νέα Υόρκη 1934
Ελληνικός τίτλος: Τρυφερή είναι η νύχτα
Αριθμός σελίδων: 592
ISBN: 9789603785392
Μετάφραση: Φωτεινή Μεγαλούδη
Πρόλογος: Σώτη Τριανταφύλλου
Εκδόσεις: Πατάκης
Έτος 1ης έκδοσης: 2000

Ο Α' Παγκόσμιος πόλεμος έχει τελειώσει. Στη Γαλλική Ριβιέρα, που έχει αρχίσει να γίνεται της μόδας, φτάνουν ο Ντικ και η Νικόλ Ντάιβερ - όμορφοι, πλούσιοι, λαμπεροί και αφάνταστα ελκυστικοί στο περιβάλλον τους. Τα πάρτι τους είναι μυθικά, η ατμόσφαιρα που δημιουργούν γεμάτη μαγνητισμό, οι ίδιοι οι οικοδεσπότες ευφυείς και χαριτωμένοι. Κι όμως, κάτι δεν πάει καλά. Η Νικόλ έχει ένα μυστικό και ο Ντικ μια αδυναμία. Κατευθύνονται και οι δυο προς έναν γκρεμό όπου η ζωή τους θα συντριβεί: στην πραγματικότητα, μόνον ο ένας τους επιζεί στο τέλος.

Το Τρυφερή είναι η νύχτα είναι μια ερωτική ιστορία, όπως επίσης το χρονικό της διάλυσης ενός γάμου που φαινόταν ο πιο ταιριαστός στον κόσμο. Ο Φ.Σ. Φιτζέραλντ ήταν καλύτερος από ό,τι μπόρεσε να συνειδητοποιήσει ποτέ ο ίδιος γιατί, ουσιαστικά και μεταφορικά, επινόησε μια ολόκληρη γενιά, μια γενιά χαμένη και μαζί περισσότερο κερδισμένη από οποιαδήποτε άλλη.

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Η Παναγία των Παρισίων» του Βικτόρ Ουγκώ

Συγγραφέας: Victor Hugo
Τίτλος πρωτοτύπου: Notre-Dame de Paris
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στη γαλλική γλώσσα: Gosselin, Παρίσι 1831
Ελληνικός τίτλος: Η Παναγία των Παρισίων
ISBN: 978-960-7218-96-4
Μετάφραση: Ανδρέας Παππάς & Βάνα Χατζάκη
Εκδόσεις: Σμίλη
Έτος έκδοσης: 2005

Κορυφαίο έργο της ρομαντικής λογοτεχνίας και ένα από τα πιο γνωστά μυθιστορήματα όλων των εποχών.

Η Παναγία των Παρισίων είναι η ιστορία του δύσμορφου κωδωνοκρούστη Κουασιμόδου και της όμορφης τσιγγάνας Εσμεράλδας. Ο πραγματικός πρωταγωνιστής του βιβλίου, όμως, είναι ο καθεδρικός ναός του Παρισιού, η περίφημη Νοτρ Νταμ, της οποίας ο επιβλητικός όγκος ρίχνει βαριά τη σκιά του σε όλα όσα διαδραματίζονται, δίνοντας παράλληλα στον Ουγκό την ευκαιρία να περιγράψει με ιδιαίτερη ενάργεια το μεσαιωνικό Παρίσι αλλά και να σχολιάσει τα κακώς κείμενα της εποχής του.

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο της έκδοσης)

«Η Ανάσταση» του Λέον Τολστόι

Η Ανάσταση είναι ένα κλασικό μυθιστόρημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ένα αριστουργηματικό βιβλίο που στην εποχή του (1899) ξεπέρασε σε πωλήσεις το Πόλεμος και ειρήνη και την Άννα Καρένινα. Το τελευταίο σπουδαίο έργο του Λέοντα Τολστόι.

Συγγραφέας: Лев Николаевич Толстой (Lev Nikolayevich Tolstoy)
Τίτλος πρωτοτύπου: Воскресение (Voskreseniye)
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στη ρωσική γλώσσα: Niva, 1899
Ελληνικός τίτλος: Η Ανάσταση
ISBN: 978-960-04-4552-7
Μετάφραση: Ελένη Μπακοπούλου
Επιμέλεια: Κώστας Σίμος
Εκδόσεις: Κέδρος
Έτος έκδοσης: 2015

Ρωσία, τέλη του δέκατου ένατου αιώνα. Μια πόρνη, η Κατερίνα Μάσλοβα, κατηγορείται για φόνο. Στη δίκη της παρίσταται ως ένορκος ο πρίγκιπας Ντμίτρι Ιβάνοβιτς Νεχλιούντοφ. Ήταν αυτός που, νεαρή ακόμη, την είχε αποπλανήσει και την είχε εγκαταλείψει έγκυο στο παιδί τους, τον μικρό Μίτιενκα. Η κατηγορούμενη καταδικάζεται σε τέσσερα χρόνια καταναγκαστικά έργα στη Σιβηρία. Ο Νεχλιούντοφ, κατατρεγμένος από τις Ερινύες, ακολουθεί την Κατερίνα στην εξορία και στο μαρτύριό της.

Η τραγική ιστορία της Κατερίνας Μάσλοβα δίνει την ευκαιρία στον Τολστόι να εξαπολύσει τα φαρμακερά βέλη του με στόχο τους θλιβερά παρηκμασμένους θεσμούς –από την οικογένεια έως τη δικαιοσύνη– μιας Ρωσίας που καταρρέει στο λυκόφως του 19ου αιώνα.

Στην Ανάσταση κορυφώνονται και εκφράζονται οι ηθικοί στοχασμοί, οι πνευματικές ανησυχίες και οι πολιτικές ιδέες που καλλιέργησε ο Τολστόι προς το τέλος της ζωής του, όταν άρχισε να αναθεωρεί τη σχέση του με το κράτος, καταδίκασε το δεσποτισμό, την εξαθλίωση των φτωχών αγροτών και το φεουδαλισμό ως πυρήνα του τσαρικού καθεστώτος. Και παρότι εξακολουθούσε να θεωρεί τον εαυτό του χριστιανό, δε φοβήθηκε να στηλιτεύσει την υποκρισία της επίσημης Εκκλησίας.

     (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ισπανόφωνη λογοτεχνία από το πρωτότυπο

***Αναδημοσίευση από το ιστολόγιό μου Galería hispánica

Η ισπανόφωνη λογοτεχνία ευτύχησε να αποκτήσει πολλές και εξαίρετες μεταφράσεις στα ελληνικά και κάποια στιγμή θα παρουσιάσω έναν αριθμό από τις καλύτερες από αυτές.

Όμως πάντα υπάρχει και το πρωτότυπο. Για τους πολλούς λοιπόν γνώστες και λάτρεις της ισπανικής γλώσσας και κυρίως για τους φίλους της ισπανόφωνης λογοτεχνίας που θα ήθελαν να προσπαθήσουν να τη διαβάσουν από το πρωτότυπο, οι Ediciones Cátedra είναι από τις πιο ενδεδειγμένες. Καλαίσθητες, περιεκτικές, με πολλές πληροφορίες για τα έργα και τους συγγραφείς τους, και φθηνές. Αγκαλιάζουν όλη την πλούσια λογοτεχνία των ισπανόφωνων λαών από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα. Ένα μικρό δείγμα:

"Το ποίημα του Mio Cid". Το πιο γνωστό και παλαιό έπος της ισπανικής λογοτεχνίας, το γνωστό "Ελ Σιντ", όπως μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο. 11ος αιώνας.

"Η ζωή είναι όνειρο". Το αριστουργηματικό θεατρικό έργο του Καλντερόν, που θεωρείται από πολλούς το σπουδαιότερο έργο του ευρωπαϊκού Μπαρόκ και που έχει παιχθεί επανειλημμένα στη χώρα μας. 1635.

"Ο ποιητής στη Νέα Υόρκη" του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα. 1929-1930. Συλλογή ποιημάτων του μεγάλου Ισπανού ποιητή.

"Είκοσι ερωτικά ποιήματα κι ένα τραγούδι απελπισμένο" του τιτάνα των χιλιανών γραμμάτων Πάμπλο Νερούδα. 1924.

"Το τούνελ" του Ερνέστο Σάμπατο, του ολιγογράφου αυτού συγγραφέα από την Αργεντινή. Υπόδειγμα ψυχολογικού μυθιστορήματος. 1948.

"Rayuela", του επίσης πολυμεταφρασμένου στη χώρα μας Αργεντινού συγγραφέα Χούλιο Κορτάσαρ. 1963.

«Ντέιβιντ Κόπερφιλντ» του Τσαρλς Ντίκενς

Συγγραφέας: Charles Dickens
Τίτλος πρωτοτύπου: David Copperfield
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: Bradbury and Evans, Λονδίνο 1850
Ελληνικός τίτλος: Ντέιβιντ Κόπερφιλντ
ISBN: 978-960-04-5333-1
Μετάφραση: Άρης Σφακιανάκης & Ηρώ Σκάρου
Επιμέλεια: Βασιλική Αντωνάκη
Εκδόσεις: Κέδρος
Έτος έκδοσης: 2022


Ο Ντέιβιντ Κόπερφιλντ, το πιο αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Κάρολου Ντίκενς, το αγαπημένο του παιδί, όπως το αποκαλούσε, εκδίδεται για πρώτη φορά σε πλήρη μορφή στα ελληνικά.

Με χιούμορ αλλά και βαθιά αίσθηση του τραγικού, ο Ντίκενς αφηγείται την ιστορία του Ντέιβιντ Κόπερφιλντ, από τα στερημένα παιδικά του χρόνια έως τους πρώτους έρωτες, και από τον καθημερινό αγώνα για τα προς το ζην έως τις δυσκολίες ενός γάμου. Ο ήρωας αντιμετωπίζει με σθένος κάθε εμπόδιο, και από βοηθός σε δικηγορικό γραφείο και ανταποκριτής εφημερίδων εξελίσσεται σε διάσημο συγγραφέα.

Με κεντρικό θέμα τη μνήμη και την ταυτότητα, το σπουδαίο αυτό μυθιστόρημα ενηλικίωσης και συγγραφικής ωριμότητας είναι μία εντυπωσιακή τοιχογραφία της ζωής στην Αγγλία τη βικτοριανή εποχή.

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο Γιώργος Σεφέρης στην Ισπανία σε ομιλία του για το βιβλίο

Ο Σεφέρης προσέρχεται στα εγκαίνια της Έκθεσης

Στις 14 Σεπτεμβρίου του 1964, ο Γιώργος Σεφέρης φτάνει στη Βαρκελώνη προσκαλεσμένος της Ένωσης Παλαιοβιβλιοπωλών της πόλης, προκειμένου να μιλήσει στα εγκαίνια της έκθεσης παλαιού βιβλίου που γινόταν εκείνη τη χρονιά.

Η παρουσία του στην Ισπανία άφησε πολύ καλές εντυπώσεις -ιδίως οι Καταλανοί είχαν και έχουν καλή σχέση με τους Έλληνες- κι ο Σεφέρης δείχνει μεγάλη εξοικείωση με την ισπανική λογοτεχνία και τον πολιτισμό.

Επίσκεψη του Σεφέρη στη βιβλιοθήκη του μοναστηρίου του Montserrat

Στην τελετή των εγκαινίων, που έγινε την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου 1964 μιλάει στα γαλλικά για τη σημασία του βιβλίου στην ιστορία της ανθρωπότητας, από όπου επιλέγουμε το παρακάτω σημαντικό σημείο:

«Τα βιβλία είναι πράγματα της φύσης μας· είναι εμείς, όσοι και αν είμαστε· είναι μια ανθρώπινη φύση που μας προεκτείνει προς τις ρίζες μας, με την πείρα και τη σοφία των περασμένων γενεών· και που την προεκτείνουμε προς το μέλλον, με τα οράματά μας. Αν βλέπουμε τα βιβλία να έχουν ρυτίδες, ας μη βιαζόμαστε: ίσως οι ρυτίδες αυτές να είναι οι δικές μας. Αν μας ενθουσιάζουν, ας χαρούμε που η ψυχή μας είναι το δοχείο αυτού του ενθουσιασμού. Θα έλεγα πως τα βιβλία είναι σαν τα αναρίθμητα κλειδιά ενός μεγάλου οργάνου του οποίου οι μουσικοί είμαστε εμείς. Εξαρτώνται από τη μεγαλοφυΐα μας και την τόλμη μας· εξαρτώνται επίσης από τα ελαττώματά μας. Αν είναι έτσι, αν πιστεύουμε στον άνθρωπο, αν πιστεύουμε στην ανθρωπότητα, με την ίδια αυτή πράξη πίστης θα πιστέψουμε και στην σημασία του βιβλίου. Γιατί στον κόσμο μας που προχωρεί ψηλαφητά, όλα εξαρτώνται από μια πράξη πίστης. Γι’ αυτό, μου φαίνεται πως με τούτη την όμορφη εκδήλωσή σας για χάρη του βιβλίου, κάνετε και μια πράξη πίστης απέναντι στην ανθρωπότητα».

      (Μετάφραση του γαλλικού κειμένου στα ελληνικά: Γεώργιος Π. Σαββίδης. Πηγή: περιοδικό "Εποχές", τ. 20, Δεκέμβριος 1964)

Ισπανική έκδοση του 1986 των ποιημάτων του Γιώργου Σεφέρη

Ελληνικά σκακιστικά περιοδικά

Ήθελα από μέρες να βάλω αυτή την ανάρτηση, με αφορμή την τεράστια επιτυχία της εθνικής ομάδας σκακιού για παιδιά μέχρι 16 ετών, που κατέκτησε πρόσφατα την 3η θέση στην Ολυμπιάδα. Ο σκοπός μου ήταν να δείξω πώς ενημερωνόμασταν για τα σκακιστικά τεκταινόμενα και πώς μελετούσαμε κάποτε, καθώς και πώς μελετούσαν οι πριν από εμάς, χωρίς τις ευκολίες που παρέχει σήμερα το ίντερνετ, τα σκακιστικά προγράμματα, οι βάσεις δεδομένων, κτλ. Αλλά δεν την έβαλα αμέσως γιατί δύο από τα περιοδικά που διαθέτω αντιστάθηκαν σθεναρά στην προσπάθειά μου να ανακαλύψω στο χάος των βιβλιοθηκών μου πού κρύβεται το τεύχος 1 🙂

Πρέπει να τονίσω -και το έχω πει πολλές φορές- ότι η ελληνική σκακιστική βιβλιογραφία είναι υψηλότατου επιπέδου. Και τα περιοδικά δεν αποτελούν εξαίρεση.

Μακάρι να υπήρχε και σήμερα κάποιο όμως... Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια, καμία σοβαρή εκδοτική προσπάθεια δεν έχει γίνει, σε αντίθεση με άλλες χώρες στις οποίες το έντυπο σκακιστικό υλικό εξακολουθεί να χρησιμοποιείται και να εκδίδεται ανελλιπώς για δεκαετίες.

***Να σημειώσω ότι το "Σκάκι" του Ανδρέα Ζορμπά (το παλαιότερο ελληνικό σκακιστικό περιοδικό, που κυκλοφόρησε το 1946) το έχω μόνο σε φωτοτυπία, από τεύχος που μου είχε δανείσει ο αείμνηστος μαιτρ Αρίστος Οθωναίος.

      Ηλίας Οικονομόπουλος

«Πάρτι για δολοφόνους» της Άγκαθα Κρίστι

Συγγραφέας: Agatha Christie
Τίτλος πρωτοτύπου: Hallowe'en Party
Είδος έργου: Αστυνομικό μυθιστόρημα
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: William Collins & Sons, 1969
Ελληνικός τίτλος: Πάρτι για δολοφόνους
ISBN: 978-618-01-4643-1
Μετάφραση: Ρόζα Τραϊκόγλου
Επιμέλεια - Διορθώσεις: Γιώργος Γιαννούσης
Εκδόσεις: Ψυχογιός
Έτος έκδοσης: 2022

«Αυτό που αναζητώ εγώ είναι η αλήθεια. Πάντα η αλήθεια».

Σ’ ένα πάρτι για το Χάλοουιν ένα δεκατριάχρονο κορίτσι, η Τζόις, περηφανεύεται ότι υπήρξε μάρτυρας φόνου. Και ενώ κανείς δεν την πιστεύει, εκείνη το σκάει. Ύστερα από ώρες, εντοπίζεται: είναι ακόμη στο σπίτι, πνιγμένη... μέσα σ’ έναν κουβά με μήλα.

Το ίδιο βράδυ ο Ηρακλής Πουαρό καλείται να διαλευκάνει την υπόθεση, ωστόσο η αποστολή του δεν είναι απλή, αφού κανείς δεν μπορεί να φανταστεί τον λόγο για τον οποίο δολοφονήθηκε η μικρή παραμυθού.

Κι αν η Τζόις είχε δίκιο; Κι αν πράγματι είχε δει με τα ίδια της τα μάτια έναν φόνο; Κι αν ο δολοφόνος είναι... δολοφόνος εις διπλούν;

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η Άλις Κόμπερ και η αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β

Άλις Κόμπερ (Alice Kober, 1906-1950)
Η μεγάλη κυρία των κλασικών γραμμάτων, η ιδιοφυής κλασική φιλόλογος που άνοιξε τον δρόμο για την αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής Β.

Μια και σήμερα είναι η επέτειος του τραγικού θανάτου του Μάικλ Βέντρις (Michael Ventris, 1922-1956), του ανθρώπου που άφησε άναυδο τον επιστημονικό κόσμο το 1952, αποκρυπτογραφώντας τα μυκηναϊκά αρχεία της Κνωσσού και της Πύλου, και "χαρίζοντας" 7 αιώνες ιστορίας στην ελληνική γλώσσα, θα έπρεπε να γίνει μια αναφορά στην εκπληκτική αυτή γυναίκα των κλασικών γραμμάτων, που έπαιξε αποφασιστικό ρόλο σε τούτη την προσπάθεια.

Η Άλις Κόμπερ ήταν Αμερικανίδα κλασική φιλόλογος τεράστιου βεληνεκούς. Ήδη από το 1930, ενώ δίδασκε στο Κολλέγιο του Μπρούκλιν (κάτι που θα συνέχιζε μέχρι το τέλος της σύντομης ζωής της), απέκτησε εμμονή με τις ακατανόητες εκείνη την εποχή πινακίδες που είχαν βρεθεί στην Κρήτη (εικονογραφική, Γραμμική Α και Γραμμική Β) και έθεσε ως σκοπό της ζωής της να τις αποκρυπτογραφήσει. Ήδη γνώριζε σε βαθμό τελειότητας ελληνικά, λατινικά, γαλλικά, γερμανικά και αγγλοσαξωνικά, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1940 έμαθε και σανσκριτικά. Προκειμένου να είναι σε θέση να αποκλείσει όσο γινόταν περισσότερες αρχαίες γλώσσες από ό,τι κρυβόταν στις κρητικές πινακίδες, παρακολούθησε ακόμα μαθήματα αρχαίων περσικών, χετιτικών, σουμερικών, βαβυλωνιακών, αρχαίων ιρλανδικών και βασκικών! Το 1946 συνέχισε με τη σπουδή των αρχαίων γλωσσών της Μικράς Ασίας: μελέτησε την καρική, τη λυδική, τη χουριτική, τη χαττική, και τη λυκική. Οτιδήποτε άλλο στη ζωή της μπήκε σε δεύτερη μοίρα.

Στα μέσα της δεκαετίας του '40 έκανε τη σημαντικότατη ανακάλυψη ότι η Γραμμική Β (ακόμη άγνωστης προέλευσης) αποτύπωνε μια κλιτή γλώσσα και ήταν σε θέση να υποδείξει τρεις διαφορετικές πτώσεις της (μπορούμε να το δούμε αυτό στην τρίτη φωτογραφία, όπου φαίνεται πως οι λέξεις αρχίζουν με τα ίδια συλλαβογράμματα, τελειώνουν όμως σε διαφορετικά). Το να εντοπιστεί κάτι τέτοιο μέσα σε ένα ένα αρχείο χιλιάδων επιγραφών και θραυσμάτων από επιγραφές, ήταν από μόνο του άθλος. Αυτό όμως το γεγονός μείωνε σημαντικά τον αριθμό των πιθανών γλωσσών διότι αποδείκνυε ότι η Γραμμική Β αποτύπωνε κατά πάσα πιθανότητα μια ινδοευρωπαϊκή γλώσσα και όχι μια σημιτική ή μια συγκολλητική, όπως ήταν πολλές από τις γλώσσες που αναφέρθηκαν προηγουμένως.

Το έργο της άνοιξε έναν μεγάλο δρόμο. Μέχρι τότε ελάχιστοι πίστευαν ότι πίσω από τη Γραμμική Β κρυβόταν μια πρώιμη -ήδη από τον 15ο αιώνα π.Χ.- ελληνική διάλεκτος. Κι η ίδια δεν ήταν απόλυτα σίγουρη γι' αυτό. Βρισκόταν όμως σε καλό δρόμο. Δυστυχώς γι' αυτήν, το 1950 ο καρκίνος της έκοψε το νήμα της ζωής της στα 44 μόλις χρόνια της.

Η Γραμμική Β από την άλλη μεριά είχε καλύτερη τύχη. Στα χέρια του Άγγλου αρχιτέκτονα Μάικλ Βέντρις (άλλου άδικα χαμένου στα 34 χρόνια του, σε δυστύχημα αυτή τη φορά) έσπασε ο κώδικας το 1952, τα μυκηναϊκά αρχεία απέκτησαν όνομα ελληνικό κι η Άλις Κόμπερ ίσως βρήκε κάπου την ανάπαυση.

      Ηλίας Οικονομόπουλος

Σημείωση: Σχετικά με τον Βέντρις μπορείτε να δείτε εδώ.

Νέα κυκλοφορία - «Ιστορίες καθημερινής τρέλας» του Τσαρλς Μπουκόβσκι

Συγγραφέας: Charles Bukowski
Τίτλος πρωτοτύπου: Tales of Ordinary Madness
Είδος έργου: Συλλογή διηγημάτων
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: City Lights Books, San Francisco 1983
Ελληνικός τίτλος: Ιστορίες καθημερινής τρέλας
ISBN: 978-618-03-3572-9
Μετάφραση - Πρόλογος: Γιάννης Λειβαδάς
Επιμέλεια: Κατερίνα Λελούδη
Εκδόσεις: Μεταίχμιο
Έτος έκδοσης: 2023

Οι ιστορίες για τη ζωή και τα πεπραγμένα του είναι τόσο άγριες και παράξενες όσο και οι ιστορίες που γράφει. Κατά μία έννοια, ο Μπουκόβσκι ήταν ενός θρύλος στην εποχή του: τρελός, ερημίτης, εραστής, τρυφερός, μοχθηρός. Από πόρνες μέχρι κλασική μουσική, ο Μπουκόβσκι αναμειγνύει ευφυώς την υψηλή και τη χαμηλή κουλτούρα στις «ιστορίες καθημερινής τρέλας» του. Χιουμοριστικές και στοιχειωτικές, θυμωμένες αλλά και τρυφερές απεικονίσεις της ζωής στο υπογάστριο του Λος Άντζελες, αυτές οι ιστορίες θα σας στοιχειώσουν.

«Μια ελεύθερη ψυχή είναι σπάνιο πράγμα, μα όταν τη δεις μπροστά σου την αναγνωρίζεις – κυρίως επειδή νιώθεις ωραία, πολύ ωραία, όταν βρεθείς κοντά της ή όταν είσαι μαζί της».

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Ο επαναστατημένος άνθρωπος» του Αλμπέρ Καμύ

Ένα από τα σπουδαιότερα µανιφέστα ανθρωπισµού. (The Times)

Συγγραφέας: Albert Camus
Τίτλος πρωτοτύπου: L'Homme révolté
Είδος έργου: Δοκίμια
1η έκδοση στη γαλλική γλώσσα: Éditions Gallimard, 1951
Ελληνικός τίτλος: Ο επαναστατημένος άνθρωπος
ISBN: 9789601648354
Μετάφραση: Νίκη Καρακίτσου-Douge & Μαρία Ρομπλέν-Κασαμπαλόγλου
Εκδόσεις: Πατάκης
Έτος έκδοσης: 2013

«Επαναστατώ, άρα υπάρχουµε» επιβεβαιώνει ο Αλµπέρ Καµύ. Η εξέγερση είναι ο µόνος τρόπος για να ξεπεράσουµε το παράλογο. Αλλά το αληθινό θέµα του Επαναστατηµένου ανθρώπου είναι τα ερωτήµατα που θέτει το διεισδυτικό πνεύμα του Καµύ: Πώς ο άνθρωπος, στο όνοµα της εξέγερσης, συµβιβάστηκε µε το έγκλημα; Πώς η εξέγερση κατέληξε στα αυταρχικά κράτη του 20ού αιώνα που αντιγράφουν τα στρατόπεδα συγκέντρωσης; Πώς η ανθρώπινη περηφάνια αλλαξοδρόµησε;

Ο Επαναστατηµένος άνθρωπος είχε ευθύς εξαρχής τεράστιο αντίκτυπο, προκάλεσε όµως και πολλές αντιδράσεις από διάφορες πλευρές: κοµουνιστές, σουρεαλιστές, υπαρξιστές, χριστιανούς... Οι σύγχρονοι του Καµύ δεν ήταν αρκετά ώριµοι για να παραδεχτούν αλήθειες που επιβλήθηκαν τα κατοπινά χρόνια, καθιστώντας τον Επαναστατηµένο άνθρωπο έργο επίκαιρο όσο ποτέ άλλοτε.

«...Το επαναστατικό πνεύμα στην Ευρώπη µπορεί επίσης, για πρώτη και τελευταία φορά, να στοχαστεί πάνω στις αρχές του, ν’ αναρωτηθεί ποια παρέκκλιση το οδηγεί στον χαµό της τροµοκρατίας και του πολέµου, και να ξαναβρεί, µαζί µε τις αιτίες της εξέγερσής του, την πίστη του σε τούτες τις αρχές».

      (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Κρητική Αναγέννηση -- Μελετήματα για τον Βιτσέντζο Κορνάρο» του Νικολάου Μ. Παναγιωτάκη

Συγγραφέας: Νικόλαος Μ. Παναγιωτάκης
Τίτλος πρωτοτύπου: Κρητική Αναγέννηση -- Μελετήματα για τον Βιτσέντζο Κορνάρο
Είδος έργου: Λογοτεχνικές μελέτες
Επιμέλεια: Στέφανος Κακλαμάνης & Γιάννης Κ. Μαυρομάτης
Εκδόσεις: Στιγμή
Έτος έκδοσης: 2002

Τρία χρόνια μετά την κυκλοφορία της πρώτης συναγωγής μελετών του αλησμόνητου δασκάλου μας Ν. Π. Παναγιωτάκη (1935-1997) με τίτλο Κρητικό Θέατρο - Μελέτες (Στιγμή, Αθήνα 1998, σελ. 325), παραδίδουμε ένα δεύτερο αυτοτελή τόμο με θέμα το πρόσωπο και την ταυτότητα του Βιντσέντζου Κορνάρου, του ποιητή του Ερωτόκριτου. Ο τόμος περιλαμβάνει πέντε από τις πιο γνωστές και καλότυχες μελέτες του, δημοσιευμένες σε μια περίοδο από το 1968 έως το 1994 σε διάφορα επιστημονικά περιοδικά, τιμητικούς τόμους και Πρακτικά Συνεδρίων, οι οποίες, κατά κοινή ομολογία, έδωσαν νέα ώθηση στις κορναρικές σπουδές και ενέγραψαν το φαινόμενο της κρητικής αναγέννησης στις πραγματικές ιστορικές, κοινωνικές και πολιτισμικές διαστάσεις του. Σε παράρτημα συμπεριλάβαμε και τη μετάφραση της μελέτης του Gareth Morgan Τα Εμβλήματα του Ερωτόκριτου, που ο Παναγιωτάκης εκπόνησε και συμπλήρωσε υπό το φως των νεότερων αρχειακών ευρημάτων του. [...]

      (Από τον πρόλογο της έκδοσης)

Το 51ο Φεστιβάλ Βιβλίου επιστρέφει στο Πεδίον του Άρεως

Την 1η Σεπτεμβρίου, η μεγαλύτερη γιορτή του βιβλίου «ανοίγει τις πύλες της» στο Πεδίον του Άρεως για να υποδεχτεί τους φίλους του βιβλίου και να προσελκύσει νέους αναγνώστες. 210 εκδότες, 275 περίπτερα, 180 πολιτιστικές εκδηλώσεις, συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, διαδραστικά εκπαιδευτικά δρώμενα και πολλά άλλα στο μεγάλο 51ο Φεστιβάλ Βιβλίου 2023.

Το 51ο Φεστιβάλ Βιβλίου διοργανώνει ο Σύνδεσμος Εκδοτών Βιβλίου (Σ.ΕΚ.Β.), η Περιφέρεια Αττικής και ο Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων (Ο.Π.Α.Ν.Δ.Α.) σε συνεργασία με το Μικρό Παρίσι των Αθηνών και το Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, του Δήμου Αθηναίων, του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, του Εμπορικού Επιμελητηρίου Αθηνών και με την υποστήριξη της Vestart.

Το κεντρικό αφιέρωμα του 51ου Φεστιβάλ Βιβλίου 2023 έχει τίτλο «Γυναίκα – πολυσύνθετο ανάγνωσμα» και είναι επικεντρωμένο στην προσφορά των γυναικών στις Τέχνες και τα Γράμματα, αλλά και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στο πέρασμα των χρόνων και στο σήμερα.

Το 51ο Φεστιβάλ Βιβλίου επιδιώκει για ακόμη μια χρονιά να επιτελέσει τον πνευματικό, κοινωνικό και πολιτιστικό του στόχο, με τη συμπαράσταση όλων όσοι μοχθούν για την παραγωγή και την προβολή του βιβλίου, αλλά, κυρίως, με την υποστήριξη των φίλων αναγνωστών.