Τετάρτη 3 Φεβρουαρίου 2021

«Ιστορία της σύγχρονης ευρωπαϊκής φιλοσοφίας» του Γιόζεφ Μαρία Μποχένσκι

Συγγραφέας: Józef Maria Bocheński
Τίτλος πρωτοτύπου: Europäische Philosophie der Gegenwart
Είδος έργου: Ιστορία της φιλοσοφίας
1η έκδοση στη γερμανική γλώσσα: A. Francke, Βέρνη 1947
Ελληνικός τίτλος: Ιστορία της σύγχρονης ευρωπαϊκής φιλοσοφίας
Μετάφραση - Εισαγωγή - Σχόλια: Χρήστος Μαλεβίτσης
Εκδόσεις: Δωδώνη
Έτος 1ης έκδοσης: 1975




Τούτη η εισαγωγική επισκόπηση προορίζεται για τον μη ειδικό στη φιλοσοφία αναγνώστη, προκειμένου να τον κατατοπίσει επάνω στα σύγχρονα φιλοσοφικά ρεύματα [...]
Το παρόν βιβλίο είναι μία συστηματική, γλαφυρή και έγκυρη έκθεση της σύγχρονης ευρωπαϊκής φιλοσοφίας. Γι’ αυτό αποτελεί σπουδαίο βοήθημα για την κατανόηση της κατάστασης της φιλοσοφικής σκέψης ιδίως στη Γαλλία, την Αγγλία και τη Γερμανία, μολονότι γίνονται σοβαρές αναφορές τόσο στην ιταλική όσο και στην αμερικανική φιλοσοφική σκέψη.
Αναπτύσσεται κατά τρόπο ισορροπημένο και εμβριθή, η καταγωγή της σύγχρονης φιλοσοφικής σκέψης, η φιλοσοφία της ύλης, της ιδέας, της ζωής, της ουσίας, της υπάρξεως και του Όντος.

(Απόσπασμα από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Έρωτες κομμουνιστών» της Λουτσιάνα Καστελίνα

Συγγραφέας: Luciana Castellina
Τίτλος πρωτοτύπου: Amori comunisti
Είδος έργου: Ιστορικά αφηγήματα
1η έκδοση στην ιταλική γλώσσα: 2018
Ελληνικός τίτλος: Έρωτες κομμουνιστών
Πρόλογος: Χάρης Γολέμης
Μετάφραση: Τόνια Τσίτσοβιτς-Ραντίν
Επιμέλεια: Ρόζα Κοβάνη
Εκδόσεις: Angelus Novus
Έτος έκδοσης: 2020


**Γράφει ο Νίκος Γιαννόπουλος
Δημοσιογράφος

Οι κομμουνιστές ερωτεύονται διαφορετικά σε σχέση με τους υπόλοιπους ανθρώπους; Πριν βιαστείτε να απαντήσετε όχι, είναι καλύτερα να σκεφτείτε πρώτα από όλα, σε ό,τι τουλάχιστον αφορά τους κομμουνιστές του 20ου αιώνα, τι είναι αυτό που οι ίδιοι οι ανά τον κόσμο κομμουνιστές ονομάζουν «αντικειμενικές συνθήκες».

Ο Ναζίμ Χικμέτ γεννήθηκε, μεγάλωσε και έζησε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του αρχικά στην παρηκμασμένη Οθωμανική Αυτοκρατορία και εν συνεχεία στην Τουρκία του Κεμάλ Ατατούρκ. Εκ των πραγμάτων η κομμουνιστική ιδεολογία και οι ακόλουθοί της ήταν οι παρίες της πολιτικής ζωής σε μια χώρα που ποτέ δεν φημιζόταν για τις πολιτικές ελευθερίας που έδινε στους πολίτες της (ούτε καν τώρα). Η λατρεία όμως του Χικμέτ για τις γυναίκες δεν κάμφθηκε. Πέρασε όμως μέσα από τις φυγές, τις φυλακίσεις και τους κινδύνους που παραδοσιακά διατρέχουν τη ζωή ενός παράνομου.

Στην Ελλάδα, ειδικά μετά την Κατοχή, τα πράγματα δεν ήταν καλύτερα. Το μετεμφυλιακό κράτος έριξε στους κομμουνιστές όλο το ανάθεμα για να ξεπλύνει τις αμαρτίες της αστικής τάξης, μεγάλο μέρος της οποίας λούφαξε στην αγκαλιά των Γερμανών κατακτητών. Η Αργυρώ Πολυχρονάκη και ο Νίκος Κοκοβλής στην Κρήτη ερωτεύτηκαν κάτω ακριβώς από αυτές τις συνθήκες. Ένιωσαν τα σκιρτήματα του έρωτα κυνηγημένοι, μέσα στην αγωνία της επιβίωσης και υπό το διαρκή φόβο της σύλληψης. Ο έρωτάς τους άντεξε και τελικά άνθισε στην Ιταλία και εν συνεχεία στην Τασκένδη της Σοβιετικής Ένωσης. Ένας έρωτας-φυγάς.

Στις ΗΠΑ, τέλος, του μακαρθισμού της δεκαετίας του 50, η Σίλβια Μπέρμαν και ο Ρόμπερτ Τόμσον αγωνίζονταν να αποδείξουν ότι δεν είναι ελέφαντες, όπως πρόσταζε το δόγμα Μακάρθι. Όπου «ελέφαντες», βάλτε «κατάσκοποι της Σοβιετικής Ένωσης επί αμερικανικού εδάφους». Άλλη λύσσα και εκείνη. Το ζευγάρι όμως ατάραχο. Και όταν ο Τόμσον λύγισε και τελικά πέθανε πολύ νέος, η Μπέρμαν ορκίστηκε ότι θα καταφέρει να θάψει τη σορό του ανθρώπου της εκεί που του έπρεπε, βάσει της παρασημοφόρησής του από τον αμερικανικό στρατό: στο νεκροταφείο του Άρλινγκτον. Και το πάθος της ήταν τόσο που τα κατάφερε.

Όλα τα παραπάνω τα αφηγείται έξοχα στο βιβλίο της Έρωτες Κομμουνιστών μια εμβληματική φυσιογνωμία του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος, η Λουτσιάνα Καστελίνα, διαυγέστατη ακόμα στα 92 της. Είναι μια αφήγηση που μπορεί να αγγίξει ακόμα και τον πιο σκληρόπετσο, ακόμα και κάποιον που μισεί τον κομμουνισμό. Εδώ η ιδεολογία είναι ένας μεγεθυντικός φακός μέσα από τον οποίο μεγιστοποιείται το πάθος και ο έρωτας στα πιο δύσκολα χρόνια. Και ο αναγνώστης νιώθει πάντα αυτή τη γλυκιά ανυπομονησία για το τι ακριβώς γίνεται στην επόμενη σελίδα...

Όπως γράφει η ίδια η Καστελίνα, «είναι ιστορίες που με εντυπωσίασαν, με συγκίνησαν και με έκαναν να πονέσω».

Grazie Luciana...

Τρίτη 2 Φεβρουαρίου 2021

«Ίχνη στην άμμο» του Αντρέα Καμιλλέρι

Συγγραφέας: Andrea Camilleri
Τίτλος πρωτοτύπου: La pista di sabbia
Είδος έργου: Αστυνομικό μυθιστόρημα
1η έκδοση στην ιταλική γλώσσα: Sellerio Editore, Palermo 2007
Ελληνικός τίτλος: Ίχνη στην άμμο
Μετάφραση: Φωτεινή Ζερβού
Επιμέλεια - Διορθώσεις: Γιώργος Κασαπίδης
Εκδόσεις: Πατάκης
Σειρά: Σύγχρονη ξένη λογοτεχνία
Έτος 1ης έκδοσης: 2010




Ο εφιάλτης είναι η Φοράδα της Νύχτας, με τα τεράστια ρουθούνια και τις οπλές. Κατοικεί στη συνείδησή μας, που είναι ευάλωτη όταν είμαστε σε κατάσταση ύπνου, βρίσκεται στο μελαγχολικό σκοτάδι των ενστίκτων, στα πάθη και τους πειρασμούς που τυφλώνουν, είναι ο απόηχος από τη θλίψη και τη νοσταλγία για τον χρόνο, που, ενώ προτιμάμε να μένει στάσιμος, εκείνος τρέχει, προσπερνάει και φεύγει.

Η εξαφάνιση στοιχείων κυριαρχεί σε αυτό το μυθιστόρημα με αμαζόνες και εκτροφείς καθαρόαιμων αλόγων και εκτυλίσσεται σε στάβλους, χώρους εκγύμνασης αλόγων, ιπποδρόμια, παράνομους ιππικούς αγώνες και αγώνες που οργανώνονται για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από το κλεμμένο κουφάρι ενός αλόγου κούρσας και ένα πτώμα πεταμένο στον ήλιο και στα σκυλιά, που βρέθηκε μισόγυμνο με μια σφαίρα καρφωμένη στην πλάτη. Δύο ιστορίες η μία μέσα στην άλλη [...]

(Απόσπασμα από την παρουσίαση του βιβλίου στο οπισθόφυλλο)

Τρίτη 26 Ιανουαρίου 2021

«Ταυτοπροσωπίες» της Βιργινίας Παπατρέχα

Συγγραφέας: Βιργινία Παπατρέχα
Τίτλος πρωτοτύπου: Ταυτοπροσωπίες
Είδος έργου: Διηγήματα
Επιμέλεια: Γεώργιος Χουδαλάκης
Εκδόσεις: Συρτάρι
Έτος 1ης έκδοσης: 2020









Είμαστε οι κόσμοι που φέρουμε μέσα μας. Τα νήματα της ζωής μας είναι οι μνήμες μας. Είναι οι ήχοι που μας ξεσηκώνουν, οι μυρωδιές που μας στοιχειώνουν, οι λέξεις που μας συνδέουν με το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον μας. Λεπτές ισορροπίες, έτοιμες να παρεκτραπούν. Ποιοι είμαστε;

Πηγή: https://www.syrtari.com/

«Τα αινίγματα της Σφίγγας» του Μάρτιν Γκάρντνερ

Συγγραφέας: Martin Gardner
Τίτλος πρωτοτύπου: Riddles of the Sphinx and other Mathematical Puzzle Tales
Είδος έργου: Μαθηματική λογική (συλλογή άρθρων)
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: Mathematical Association of America, 1987
Ελληνικός τίτλος: Τα αινίγματα της Σφίγγας και άλλες γριφώδεις μαθηματικές ιστορίες
Μετάφραση: Κώστας Γαβράς
Επιστημονική επιμέλεια: Κώστας Σκανδάλης & Αλέκος Μάμαλης
Γλωσσική επιμέλεια: Παντελής Μπουκάλας
Διορθώσεις: Σπύρος Καράμπαλης
Εκδόσεις: Κάτοπτρο
Έτος 1ης έκδοσης: 1998

Το παρόν βιβλίο αποτελεί την τρίτη και τελευταία συλλογή γρίφων και μαθηματικών σπαζοκεφαλιών που δημοσιεύτηκαν στη στήλη μου στο περιοδικό «Isaac Asimov's Science Fiction Magazine» για μια περίοδο τουλάχιστον δέκα ετών. Οι δυο προηγούμενες ανθολογίες ήταν οι Science Fiction Puzzle Tales (1981) και Puzzles from Other Worlds (1984).

Σε κάθε κεφάλαιο διατυπώνεται ένα πρόβλημα αυτό λύνεται στον τομέα των Πρώτων απαντήσεων. Η συγκεκριμένη λύση συχνά οδηγεί σε ένα άλλο πρόβλημα, το οποίο λύνεται στον τομέα των Δεύτερων απαντήσεων. Από την εν λόγω διαδικασία μερικές φορές εγείρεται μια τρίτη ερώτηση και σε κάποιες περιπτώσεις και μια τέταρτη. Οι απαντήσεις και οι λύσεις δίνονται στους αντίστοιχους τομείς [...]

Πολλά από τα προβλήματα του βιβλίου οδηγούν σε μη τετριμμένες περιοχές των μαθηματικών και της φυσικής. Ωστόσο, είτε οι εν λόγω γρίφοι έχουν βαθύτερες ρίζες είτε όχι, ελπίζω πως θα τους βρείτε διασκεδαστικούς και θα σας βοηθήσουν να ακονίσετε το μυαλό σας.

(Από την εισαγωγή του συγγραφέα στην έκδοση)

https://katoptro.gr/

Δευτέρα 25 Ιανουαρίου 2021

«Μην το διαδώσεις» της Λέσλι Κάρα

Συγγραφέας: Lesly Kara
Τίτλος πρωτοτύπου: The Rumour
Είδος έργου: Αστυνομικό μυθιστόρημα
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: 2018
Ελληνικός τίτλος: Μην το διαδώσεις
Μετάφραση: Χριστίνα Παναγιώτου
Επιμέλεια: Λένια Μαζαράκη
Εκδόσεις: Διόπτρα
Έτος 1ης έκδοσης: 2020






Όταν η Τζοάνα, μια ανύπαντρη μητέρα, ακούει μια φήμη στην είσοδο του σχολείου, δεν έχει κανένα σκοπό να τη διαδώσει. Όμως, η ανάγκη για αποδοχή από τις άλλες μητέρες την κάνει να παραβεί τις αρχές της. Το ένα σχόλιο φέρνει το άλλο και τώρα πια δεν υπάρχει γυρισμός...

Οι φήμες λένε ότι μια γνωστή δολοφόνος, η Σάλι ΜακΓκόουαν, ζει με νέα ταυτότητα στη μικρή, ήσυχη πόλη τους. Όταν ήταν δέκα ετών, πριν από σαράντα επτά χρόνια, είχε μαχαιρώσει ένα μικρό αγόρι. Αφού κι η ίδια ήταν ανήλικη, δεν υπάρχει κάποια φωτογραφία της και η ταυτότητά της προστατεύεται από την αστυνομία.

Ποια είναι λοιπόν η δολοφόνος που ζει ανάμεσά τους; Έχει σωφρονιστεί ή αποτελεί κίνδυνο για τα παιδιά της πόλης;

Η Τζοάνα θα μετανιώσει τη μέρα που τόλμησε να πει εκείνες τις λέξεις…

Πηγή: https://www.dioptra.gr/

Κυριακή 24 Ιανουαρίου 2021

«Παραμύθια από την Κίνα» - Ανθολογία

Ανθολόγος: Josef Guter
Τίτλος ελληνικής έκδοσης: Παραμύθια από την Κίνα
Είδος έργου: Συλλογή παραμυθιών
Επίμετρο: Josef Guter
Μετάφραση από τα γερμανικά: Γιάννης Βαλούρδος
Εκδόσεις: Απόπειρα
Σειρά: Του κόσμου τα παραμύθια
Έτος 1ης έκδοσης: 1994







Τα παραμύθια της Κίνας είναι στο μεγαλύτερο μέρος τους μοναδικό προϊόν της χώρας τους, παρά τα ίχνη της Εγγύς Ανατολής και της ελληνικής αρχαιότητας ή, κυρίως, της ισχυρής επίδρασης από τις Ινδίες. Η Κίνα είναι από τις λίγες χώρες του κόσμου που η ανίχνευση της καταγωγής των παραμυθιών οδηγεί τους ερευνητές ως πίσω στην αρχαιότητα.
Στην αδιάσπαστη ζωντανή ροή της αφηγηματικής παράδοσης της «Ανθισμένης Χώρας του Κέντρου» καθρεφτίζεται η μακραίωνη κινεζική ιστορία. Καθρεφτίζεται επίσης, η γεωγραφική, εθνική και θρησκευτική πολυχρωμία αυτής της χώρας, στην οποία ζουν εκτός από τους Κινέζους (το λαό των Χαν) άλλοι 54 λαοί, που ο καθένας διαθέτει τον δικό του θησαυρό παραμυθιών.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Απολογία ενός Ανθέλληνα» του Νίκου Δήμου

Συγγραφέας: Νίκος Δήμου
Τίτλος πρωτοτύπου: Απολογία ενός Ανθέλληνα
Είδος έργου: Άρθρα, σκέψεις, διαλέξεις
Επιμέλεια: Αιμίλιος Καλιακάτσος
Εκδόσεις: Opera
Έτος 3ης (παρούσας) έκδοσης: 1999 (1η έκδοση 1997)









"Κώνειο δεν χορηγεί πια ετούτη η Αθήνα, αλλά πολλά άλλα φαρμάκια. Νιώθω, στα τέλη του αιώνα, να με βαραίνει κατηγορία και αισθάνομαι την ανάγκη να εξηγηθώ. Κυρίως διότι οι περισσότερες από τις εναντίον μου επιθέσεις αφορούν πράγματα που δεν έχω πει ποτέ μου. Καιρός είναι λοιπόν να ξεκαθαρίσω για άλλη μία φορά τι πιστεύω, ώστε τουλάχιστον όποιος επιθυμεί να με δικάσει, να βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα.
Ας σημειωθεί εδώ πως δεν αισθάνομαι ένοχος και η λέξη «απολογία» γράφεται μάλλον ειρωνικά (αν θέλετε, με Σωκρατική ειρωνεία). Επίσης, συνειδητά δεν έβαλα εισαγωγικά στη λέξη ανθέλλην, διότι δεν χρειάζονται. Πιστεύω ότι πρόκειται για τιμητικό τίτλο που τον κέρδισαν πολλοί αξιόλογοι Έλληνες".


(Η παρουσίαση του βιβλίου στο οπισθόφυλλο από τον συγγραφέα)

https://www.operabooks.gr/

Σάββατο 23 Ιανουαρίου 2021

«Αποχαιρετισμός στα Όπλα» του Έρνεστ Χέμινγουέι

Συγγραφέας: Ernest Hemingway
Τίτλος πρωτοτύπου: A Farewell to Arms
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: Charles Scribner's Sons, 1929
Ελληνικός τίτλος: Αποχαιρετισμός στα Όπλα
Μετάφραση: Άννα Παπασταύρου
Επιμέλεια: Ελεάννα Λαμπάκη
Εκδόσεις: Καστανιώτης
Σειρά: Εικοστός Αιώνας
Έτος έκδοσης: 2004

**Γράφει ο Σπύρος Ιλαντζής
Χημικός, εκπαιδευτής ΕΦΕΤ, oμοσπονδιακός μαιτρ σκακιού

Το 1918, σε ηλικία μόλις 19 ετών, ο Έρνεστ Χέμινγουέι ήρθε από την Αμερική στην Ευρώπη και πήρε ενεργό μέρος στον «Μεγάλο Πόλεμο», που αργότερα έμεινε στην ιστορία σαν «Α’ Παγκόσμιος πόλεμος». Κατατάχθηκε ως εθελοντής τραυματιοφορέας σε ασθενοφόρο, τραυματίστηκε και παρασημοφορήθηκε. Από τις εμπειρίες του στη διάρκεια του πολέμου εμπνεύστηκε αυτό το μυθιστόρημα, που πολλοί θεωρούν ως το αριστούργημά του. Σ’ αυτό η δράση τοποθετείται νωρίτερα (ξεκινώντας από τα τέλη του 1915) κι ο νεαρός συγγραφέας αναπλάθει την ατμόσφαιρα των μαχών σ’εκείνα τα έντονα και αδυσώπητα χρόνια, με σκηνικό τη Βόρεια Ιταλία. Πέρα από το θάρρος, το φόβο, την καθημερινή πάλη για την επιβίωση, τη συντροφικότητα των απλών στρατιωτών, ο Χέμινγουέη πλάθει και μια ιστορία αγάπης, βαθιά ρομαντική, παθιασμένη, ασυμβίβαστη, αλλά -φευ- με τραγικό τέλος.

                                    Το εξώφυλλο της πρωτότυπης έκδοσης, ΗΠΑ 1929

Στο βιβλίο, ο Φρέντερικ Χένρυ, Αμερικανός που σπουδάζει αρχιτεκτονική στη Ρώμη, κατατάσσεται στον ιταλικό στρατό, στη διάρκεια του «Μεγάλου Πολέμου» και εξελίσσεται σε υπολοχαγό. Γίνεται οδηγός ασθενοφόρου στο Βόρειο Μέτωπο, υπεύθυνος μιας μικρής μονάδας, αναλαμβάνοντας να μεταφέρει τους βαριά τραυματισμένους στρατιώτες στο νοσοκομείο. Ο εχθρός είναι οι Αυστριακοί, αλλά τα ψηλά χιονισμένα βουνά, ο παγωμένος καιρός και το αφιλόξενο έδαφος κάνουν τις μάχες ακόμα πιο δύσκολες.

Ο Ρινάλντι, ένας πολύ ικανός χειρουργός στον ιταλικό στρατό, αξιαγάπητος συγκάτοικος του υπολοχαγού Χένρυ, ερωτύλος και πάντα αστειευόμενος, γνωρίζει την όμορφη ξανθιά, μαγευτική Βρετανή νοσοκόμα, Κάθριν Μπάρκλεϊ, αλλά προς μεγάλη του απογοήτευση εκείνη δεν ενδιαφέρεται για τον ίδιο. Όταν όμως η κοπέλα γνωρίζει τον υπολοχαγό, θα τον ερωτευθεί παράφορα. Η καλύτερη φίλη της και συνάδελφος νοσοκόμα Φέργκιουσον αποδοκιμάζει το ειδύλλιο, αλλά αυτό δεν θα εμποδίσει το ζευγάρι.

Αργότερα, καθώς ο Χένρυ και η ομάδα του είναι κρυμμένοι σ’ένα χαντάκι στο μέτωπο, ένα βλήμα όλμου χτυπά, σκοτώνοντας έναν από τους συναδέλφους του και τραυματίζοντας τον ίδιο άσχημα, και στα δύο πόδια. Αυτή τη φορά, ο Χένρυ δεν θα βρεθεί στη θέση του οδηγού, αλλά σ’ αυτή του τραυματία. Μετά από περιπέτειες θα φτάσει στο νοσοκομείο του πεδίου, όπου η Κάθριν θα τον αναλάβει και θα προσπαθήσει να του τονώσει και πάλι την αγάπη για τη ζωή. Φυσικά, θα ακολουθήσουν και οι αναγκαίες ανατροπές…

Κλασικές έχουν μείνει οι φράσεις:

«Δεν είναι δύσκολο να διαχειριστείς τη ζωή όταν δεν έχεις τίποτα να χάσεις»
«Οι δειλοί πεθαίνουν χίλιες φορές, αλλά οι γενναίοι πεθαίνουν μόνο μια φορά»
«Το κρασί είναι μεγάλο πράγμα, σε κάνει να ξεχνάς όλα τα δυσάρεστα»
«Ο πόλεμος σκοτώνει τους πολύ καλούς, τους πολύ ευγενικούς και τους πολύ γενναίους. Αλλά κι αν δεν είστε κανένας απ’ αυτούς, μπορείτε να είστε βέβαιοι ότι θα σας σκοτώσει επίσης, απλά δεν θα υπάρξει καμιά βιασύνη»

Ο Χέμινγουέι άρχισε να δουλεύει το Αποχαιρετισμός στα Όπλα ήδη το 1920, όταν είχε γυρίσει στις ΗΠΑ, αλλά το δημοσίευσε το 1929. Συνεχίζει τη δημοσιογραφική του καριέρα στην Toronto Star και άλλες εφημερίδες. Το 1922 μετακομίζει στο Παρίσι, όπου συνεχίζει να εργάζεται ως ανταποκριτής σε διάφορες αποστολές (καλύπτει μεταξύ άλλων και τη Μικρασιατική Καταστροφή, με άρθρα από τη Σμύρνη!) και παράλληλα συνάπτει φιλικές σχέσεις με την ελίτ των εκπατρισμένων Αμερικανών και Βρετανών διανοουμένων, όπως ο Σκοτ Φιτζέραλντ, ο Έζρα Πάουντ η Γερτρούδη Στάιν κ.ά.

Αργότερα, το 1936, καλείται να καλύψει τον Ισπανικό Εμφύλιο για λογαριασμό της Βορειοαμερικανικής Ένωσης Εφημερίδων. Σχετικά, το 1940 δημοσίευσε το πιο φιλόδοξο μυθιστόρημά του, το Για ποιον χτυπά η καμπάνα.

Την περίοδο 1942-1944 γίνεται ανταποκριτής του Β’ Παγκοσμίου πολέμου στην Eυρώπη. Κατατάσσεται στη Βασιλική Αεροπορία, συμμετέχει στην απόβαση της Νορμανδίας, δίνει την προσωπική του μάχη για την απελευθέρωση του Παρισιού με τη συμμετοχή του στην κατάληψη του στρατηγικής σημασίας ξενοδοχείου «Pιτζ». Το 1952 εκδίδεται η κλασική νουβέλα του Ο γέρος και η θάλασσα, για την οποία κερδίζει το βραβείο Πούλιτζερ, την επόμενη χρονιά. Το 1954 η Σουηδική Ακαδημία του απονέμει το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Μετά από πολλά σωματικά και ψυχολογικά προβλήματα, και αφού πέρασε αρκετά χρόνια στην Κούβα, ο Χέμινγουέι έδωσε τέλος στη ζωή του στις 2 Ιουλίου 1961, σε ηλικία 61 ετών. Αυτοκτόνησε με κυνηγετική καραμπίνα, στη φάρμα του στο Άινταχο, με τον ίδιο τρόπο που είχε αυτοκτονήσει και ο πατέρας του…

Παρασκευή 22 Ιανουαρίου 2021

«Σκουληκότρυπες, μαύρες τρύπες και χρονομηχανές» του Τζιμ Αλ-Καλίλι

Συγγραφέας: Jim Al-Khalili
Τίτλος πρωτοτύπου: Black Holes, Wormholes and Time Machines
Είδος έργου: Εκλαϊκευμένη φυσική και αστρονομία
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: IOP Publishing Ltd, 1999
Ελληνικός τίτλος: Σκουληκότρυπες, μαύρες τρύπες και χρονομηχανές
Μετάφραση: Ανδρομάχη Σπανού
Επιστημονική επιμέλεια: Θεοφάνης Γραμμένος
Γλωσσική επιμέλεια: Μαρία Κουκιάδη
Διορθώσεις: Ανέστης Μ. Αναγνωστάκης
Εκδόσεις: Τραυλός
Έτος 1ης έκδοσης: 2001

- Τι θα συμβεί αν το διαστημόπλοιό σας "πέσει" σε μια μαύρη τρύπα;
- Πού βρίσκονται οι σκουληκότρυπες και που "τελειώνουν" τα όρια του Σύμπαντος;
- Πώς σχετίζεται το "χρώμα" της νύχτας με τη Μεγάλη Έκρηξη;
- Πώς είναι δυνατόν ορισμένα "αυθάδη", αλλά "γοητευτικά", κοσμικά σωματίδια να ταξιδεύουν στο χρόνο -μάλιστα να διασχίζουν την ατμόσφαιρά μας- αψηφώντας το "θάνατο";
- Μήπως θα επιθυμούσατε να βρεθείτε κι εσείς κάπου "εκεί έξω" όπου συνυπάρχει το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον μας;

Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν άλλαξε ριζικά τη θεώρησή μας για το Σύμπαν με δύο εντυπωσιακές ιδέες.
Η πρώτη: τίποτε δεν κινείται ταχύτερα από το φως -το έσχατο όριο ταχύτητας. Ο χώρος και ο χρόνος διαπλέκονται αιώνια, δημιουργώντας τη μορφή του χωροχρόνου.
Η δεύτερη: ο χωροχρόνος (σαν τραμπολίνο) "ρυτιδώνεται" από το βάρος των αντικειμένων που ταξιδεύουν στο Σύμπαν και δέχεται απύθμενα "βαθουλώματα" δημιουργώντας τις μαύρες τρύπες.

Όμως αυτή η συμπεριφορά του χωροχρόνου επιτρέπει κάτι που ούτε ο ίδιος ο Αϊνστάιν δεν είχε φανταστεί: το ταξίδι στο χρόνο.

(Από την παρουσίαση του βιβλίου στο οπισθόφυλλο)

http://www.travlos.gr/

«Νταλί» της Ντόουν Αίηντς

Συγγραφέας: Dawn Ades
Τίτλος πρωτοτύπου: Dali
Είδος έργου: Βιογραφία, Ιστορία Τέχνης
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: Thames & Hudson Ltd., 1982
Ελληνικός τίτλος: Νταλί
Μετάφραση: Ανδρέας Παππάς
Εκδόσεις: Υποδομή
Έτος έκδοσης: 1985






Ο Σαλβαντόρ Νταλί είναι ίσως ο πιο γνωστός στο πλατύ κοινό ζωγράφος του 20ού αιώνα. Πού οφείλεται αυτή του η δημοτικότητα; Στις αρετές του σαν καλλιτέχνη ή μήπως στο μεγαλοφυή τρόπο με τον οποίο κατάφερνε και καταφέρνει πάντοτε [σημ.: το βιβλίο γράφτηκε ενόσω ο Νταλί ήταν ακόμη εν ζωή] να δημιουργεί θόρυβο γύρω από την τέχνη του και το άτομό του; Στο μυαλό των περισσότερων ανθρώπων, ο Σουρρεαλισμός ταυτίζεται ουσιαστικά με το έργο του Νταλί. Κι όμως, οι σχέσεις του Νταλί με τους σουρρεαλιστές δεν υπήρξαν ποτέ καλές, με εξαίρεση μια πολύ μικρή χρονική περίοδο. Που οφείλεται λοιπόν αυτή η "παρεξήγηση"; Εκμεταλλεύτηκε άραγε ο Νταλί ορισμένες ιδέες και τεχνικές του Σουρρεαλισμού χωρίς ποτέ να αποδεχτεί ουσιαστικά τα βασικά του μηνύματα; Όλα αυτά τα ζητήματα και οι αντιφάσεις φωτίζονται με ιδιαίτερη ευαισθησία και διεισδυτικότητα στο βιβλίο της Ντόουν Αίηντς.

(Από την παρουσίαση στο εσώφυλλο του βιλίου)

Πέμπτη 21 Ιανουαρίου 2021

«Οι Ντονμέ της Θεσσαλονίκης» του Μαρκ-Ντέηβιντ Μπάερ

Συγγραφέας: Marc David Baer
Τίτλος πρωτοτύπου: The Dönme: Jewish Converts, Muslim Revolutionaries, and Secular Turks
Είδος έργου: Ιστορική μελέτη
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: Stanford, 2010
Ελληνικός τίτλος: Οι Ντονμέ της Θεσσαλονίκης: Εξισλαμισθέντες Εβραίοι, επαναστάτες μουσουλμάνοι, κοσμικοί Τούρκοι
Μετάφραση: Φώτης Κοκαβέσης
Επιμέλεια - Πρόλογος: Γιάννης Καρατζόγλου
Εκδόσεις: Επίκεντρο
Έτος έκδοσης: 2020



Το βιβλίο αυτό αφηγείται την ιστορία των Ντονμέ, των απόγονων των Εβραίων εκείνων που κατοικούσαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και προσηλυτίστηκαν στο Ισλάμ μαζί με τον Μεσσία τους, τον ραβίνο Σαμπετάι Σεβή, τον 17ο αιώνα.

Για δύο αιώνες μετά τον προσηλυτισμό τους, οι Ντονμέ έγιναν αποδεκτοί ως μουσουλμάνοι, και στο τέλος του 19ου αιώνα έφτασαν στην κορυφή της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης. Οι Ντονμέ συνέβαλαν κατά πολύ στη μεταμόρφωση της Θεσσαλονίκης σε μια κοσμοπολίτικη πόλη, προωθώντας νέες καινοτομίες στο εμπόριο και την οικονομία, την αστική μεταρρύθμιση και τη σύγχρονη εκπαίδευση. Τελικά έγιναν η κινητήρια δύναμη πίσω από την επανάσταση του 1908 που οδήγησε στην ανατροπή του Οθωμανού Σουλτάνου και στην ίδρυση μιας κοσμικής δημοκρατίας στην Τουρκία.

Για τους υποστηρικτές τους, οι Ντονμέ είναι φωτισμένοι κοσμικοί και Τούρκοι εθνικιστές που πολέμησαν ενάντια στις σκοτεινές δυνάμεις των δεισιδαιμονιών και του θρησκευτικού σκοταδισμού. Για τους αντιπάλους τους, ήταν απλά κρυπτο-Εβραίοι που ενεπλάκησαν σε μια συνωμοσία για τη διάλυση της ισλαμικής αυτοκρατορίας.

Πηγή: https://www.epikentro.gr/

Περιοδικό «Το Δέντρο»

Κυκλοφόρησε το διπλό τεύχος 232-233, χειμώνας 2020-2021, του παλαιού λογοτεχνικού περιοδικού «Το Δέντρο». Σε ένα μεγάλο μέρος του τεύχους αυτού παρουσιάζονται ισπανόφωνοι συγγραφείς του 20ού αιώνα, όπως ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, ο Πάμπλο Νερούδα, ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, ο Χούλιο Κορτάσαρ, ο Αουγούστο Μοντερόσο, ο Εδουάρδο Γκαλεάνο και πολλοί άλλοι. Τα άρθρα και οι μεταφράσεις του συγκεκριμένου αφιερώματος προέρχονται κυρίως από το αρχείο του περιοδικού, χωρίς να λείπουν και οι σύγχρονες λογοτεχνικές φωνές.

Εκτός από το αφιέρωμα αυτό σε Ισπανούς και Λατινοαμερικάνους συγγραφείς, βρίσκουμε και σύγχρονη λογοτεχνία, ελληνική και ξένη, καθώς και τις μόνιμες στήλες του περιοδικού, δηλαδή τις «Αναγνώσεις« (διαβάσματα και σχόλια από τον ξένο Τύπο) και «Τα Φύλλα» (σχόλια για την πνευματική -και μη- επικαιρότητα).

Διαβάζουμε στην ιστολσελίδα του περιοδικού: «Από το πρώτο τεύχος του, που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 1978, έδωσε έμφαση στα μικρά κείμενα (ποιητικά, δοκιμιακά, πεζογραφικά) της ελληνικής και ξένης λογοτεχνίας, καθώς επίσης και στο σχολιασμό της εγχώριας πολιτιστικής ζωής. Μέσα από τη στήλη των “Φύλλων”, όπως την ονόμασε, θέλησε να κάνει ένα είδος παρέμβασης στα πνευματικά θέματα. Παράλληλα φρόντισε, έχοντας επαφή με την ξένη, σύγχρονη λογοτεχνική παραγωγή, να δημοσιεύει κρίσεις, πληροφορίες σχόλια γι’ αυτήν στη στήλη “Αναγνώσεις”. Με τον καιρό δημιουργήθηκαν και άλλες στήλες, οι οποίες φιλοξένησαν άρθρα για τον κινηματογράφο, τη μουσική, το θέατρο και τη φιλολογία».

https://periodikodentro.wordpress.com/

Τρίτη 19 Ιανουαρίου 2021

«Φαντάσματα» του Τόλη Νικηφόρου

Συγγραφέας: Τόλης Νικηφόρου
Τίτλος πρωτοτύπου: Φαντάσματα
Είδος έργου: Ποίηση
Εκδόσεις: Μανδραγόρας
Σειρά: Σύγχρονη ελληνική ποίηση
Έτος έκδοσης: 2020









σε κάθε αλφάβητο το πρώτο γράμμα

να ξεπροβάλλεις στη γωνιά του δρόμου
και να ‘σαι η αιώνια άνοιξη
ένας έρωτας που δεν τελειώνει
το κόκκινο πουλί που φτερουγίζει
για πάντα έξω απ’ το κλουβί

το θαύμα εκείνο να ‘σαι
που καταργεί τον χρόνο
σε κάθε αλφάβητο το πρώτο γράμμα
σε κάθε ποίημα η μουσική
σε κάθε βλέμμα η λάμψη

απ’ όλα τ’ άστρα τ’ ουρανού
μέσα στη νύχτα να είσαι φως


https://mandragoras-magazine.gr/

«Αλλόκοτες ιστορίες» του Έντγκαρ Άλαν Πόε

Συγγραφέας: Edgar Allan Poe
Τίτλος ελληνικής έκδοσης: Αλλόκοτες ιστορίες
Είδος έργου: Διηγήματα
Μετάφραση: Κοσμάς Πολίτης
Εκδόσεις: Γράμματα
Σειρά: Λογοτεχνία
Έτος 3ης (παρούσας) έκδοσης: 1979 (1η έκδοση Γ. Παπαδημητρίου)







«Για μένα η ποίηση δεν ήταν ένας σκοπός, αλλά ένα πάθος· και τα πάθη θα ’πρεπε να ’ναι σεβαστά» –μ’ αυτά τα λόγια προλογίζει ο ίδιος ο Πόε μια απ’ τις εκδόσεις των ποιημάτων του, και σ’ αυτά τα λόγια βρίσκεται αρκετά η εξήγηση και του έργου του και της ζωής του.

Αναμφισβήτητα για τον Πόε η ποίηση ήταν ένα πάθος, αδιάφορο αν αυτό το πάθος το κόρεσε με νοσηρούς δραματισμούς, με μακάβριες ονειροπαρσιές, με εξωανθρώπινες καταστάσεις. Εννοούμε τόσο τα ποιήματά του, λέγοντας ποίηση, όσο και τα διηγήματά του –τουλάχιστον ένα μεγάλο μέρος απ’ αυτά τα τελευταία, που είναι και τα’ αντιπροσωπευτικότερα της ψυχοσύνθεσής του. Διαβάζοντάς τα βλέπουμε έναν άνθρωπο, μάλλον μια σκιά ανθρώπου, να ζει μέσα σ’ έναν κόσμο ανύπαρχτο, φανταστικό, φαντασμαγορικό κι εφιαλτικό μαζί.

(Από την εισαγωγή του μεταφραστή)

Δευτέρα 18 Ιανουαρίου 2021

«Η Ελλάδα των ονείρων» του Στέλιου Ράμφου

Συγγραφέας: Στέλιος Ράμφος
Τίτλος πρωτοτύπου: Η Ελλάδα των ονείρων
Επιμέλεια: Ντίνα Σαμοθράκη
Εκδόσεις: Αρμός
Σειρά: Μούσες 52
Έτος 1ης έκδοσης: 2020









Η Ελλάδα των ονείρων μάς προτείνει να διαβάσουμε την συλλογική ψυχική μας ζωή με αναφορά τους συμβολισμούς και τις νοοτροπίες, όπως αναδύονται στα όνειρα και διαμορφώνονται από τα συναισθήματα. Ως παραστάσεις επιθυμίας και αγωνίας, τα όνειρα δανείζονται μορφές από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα για να τις δέσουν, μέσω της φαντασίας, σε δικές τους ιστορίες και συμπεριφορές. Γι' αυτό, πολύ συχνά, ονειρευόμαστε την πραγματικότητα αντί να την βιώνουμε χειροπιαστά. Δημιουργούνται έτσι οι προϋποθέσεις μιας υπερπαραγωγής ονείρων και ονειροπολήσεων, που οι μηχανισμοί της κοινωνικής αδράνειας (αλλά και των ολοκληρωτισμών) αξιοποιούν εντατικά προς όφελός τους. Ξετυλίγοντας όμως το συνδετικό νήμα των ονειρικών μορφών και της φαντασίας, μπορούμε να εξηγήσουμε την μακροχρόνια επικράτησι της ακινησίας σε μια κοινωνία όπως η δική μας και ταυτοχρόνως να ιχνηλατήσουμε σημάδια τα οποία οδηγούν στο ξέφωτο της αλλαγής.

Πηγή: https://armosbooks.gr/

«Η υπομονή της αράχνης» του Αντρέα Καμιλλέρι

Συγγραφέας: Andrea Camilleri
Τίτλος πρωτοτύπου: La pacienza del ragno
Είδος έργου: Αστυνομικό μυθιστόρημα
1η έκδοση στην ιταλική γλώσσα: Sellerio Editore, Palermo 2004
Ελληνικός τίτλος: Η υπομονή της αράχνης
Μετάφραση: Φωτεινή Ζερβού
Επιμέλεια - Διορθώσεις: Γιώργος Κασαπίδης
Εκδόσεις: Πατάκης
Σειρά: Σύγχρονη ξένη λογοτεχνία
Έτος 5ης (παρούσας) έκδοσης: 2015 (1η έκδοση 2006)



Η υπομονή της αράχνης είναι ένα παράξενο αστυνομικό μυθιστόρημα χωρίς «έγκλημα» και αίμα. Εκτός κι αν θεωρείται αιματηρό έγκλημα το να αναλώνονται ανθρώπινες ζωές μέσα στο μίσος. Περιμένοντας την κάθαρση που θα καθησυχάσει συνειδήσεις και θα ξαναβάλει τους παίκτες του παιχνιδιού στις σωστές τους θέσεις, συνοδευόμενη από την αλληλέγγυα και συγκαταβατική συμπόνια του Μονταλμπάνο, όταν πια η «θεατρική» δράση της «αράχνης», που ύφαινε υπομονετικά με μίσος τον ιστό της, ολοκληρώσει το έργο της «ψευτιάς» και παγιδεύσει στον ιστό της τον πραγματικό ένοχο. (Salvatore Silvano Nigro)

(Απόσπασμα παρουσίασης του βιβλίου από το οπισθόφυλλο)

Κυριακή 17 Ιανουαρίου 2021

«Σμύρνη: Από τον κοσμοπολιτισμό έως τους εθνικισμούς» του Ερβέ Ζωρζελέν

Συγγραφέας: Hervé Georgelin
Τίτλος πρωτοτύπου: La fin de Smyrne: du cosmopolitisme aux nationalismes
Είδος έργου: Ιστορία
1η έκδοση στη γαλλική γλώσσα: CNRS Editions, Paris 2005
Ελληνικός τίτλος: Σμύρνη: Από τον κοσμοπολιτισμό έως τους εθνικισμούς
Μετάφραση: Μαρία Μαλαφέκα
Επιμέλεια: Ευφροσύνη Μπέλλου
Εκδόσεις: Κέδρος
Έτος 2ης (παρούσας) έκδοσης: 2007 (1η έκδοση 2005)

**Γράφει ο Σπύρος Ιλαντζής
Χημικός, εκπαιδευτής ΕΦΕΤ, oμοσπονδιακός μαιτρ σκακιού

Η Σμύρνη, στα μέσα του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα εντυπωσιάζει με τον θεαματικό κοσμοπολιτισμό της. Προάγγελος της πολυπολιτισμικότητας, αρχέτυπο της τόσο επίκαιρης σήμερα παγκοσμιοποίησης, συγκεντρώνει στους κόλπους της πολλές εθνοτικές ομάδες από την Ευρώπη, τα Βαλκάνια και την Εγγύς Ανατολή. Σταυροδρόμι λαών, θρησκειών, ιδεών, πολιτισμών. Πρότυπο πνευματικής άνθησης, οικονομικής ευμάρειας και κοινωνικής προόδου. Κάτω όμως από την αστραφτερή επιφάνεια, σιγοβράζουν οι κοινωνικές αντιθέσεις, τα εθνικά πάθη και τα θρησκευτικά μίση. Αυτά όλα θα υποδαυλιστούν από συγκεκριμένες ομάδες και τελικά θα επέλθει η Καταστροφή…

Στο βιβλίο αυτό, ο ερευνητής και συγγραφέας Hervé Georgelin (διδάκτωρ Ιστορίας και Πολιτισμών στο Έcole des Hautes Έtudes et Sciences Sociales και λέκτορας του Τμήματος Τουρκικών και Ασιατικών Σπουδών του ΕΚΠΑ) μελετά από ιστορική και θεματική άποψη την κοινωνική ζωή και την καθημερινότητα στην οθωμανική Σμύρνη.

Στο 1ο μέρος (Μια μη εθνική επικράτεια: πολύχρωμη συγκατοίκηση) παρουσιάζεται η ιστορία της πόλης και της ευρύτερης περιοχής από τα αρχαία χρόνια, με σημαντικούς σταθμούς την κατάκτηση του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τη βυζαντινή περίοδο, τη μουσουλμανική κατάκτηση της Μικράς Ασίας, τη μετανάστευση Εβραίων και Αρμενίων. Αναδεικνύεται η ταυτόχρονη και διαρκής παρουσία διαφόρων πληθυσμών στην ευρύτερη Σμύρνη. Στη συνέχεια, καταγράφεται η εθνοτική και θρησκευτική ταυτότητα των κατοίκων της: στις αρχές του 20ού αιώνα, η Σμύρνη αριθμεί περίπου 300.000 κατοίκους, από τους οποίους 245.000 είναι Οθωμανοί υπήκοοι (90.000 μουσουλμάνοι, 110.000 Έλληνες, 30.000 Εβραίοι και 15.000 Αρμένιοι) και 55.000 ξένοι που έχουν εγκατασταθεί εκεί (κι εδώ η πλειονότητα είναι Έλληνες -30.000- ενώ υπάρχουν και 10.000 Ιταλοί, 2.000 Γάλλοι, 1.200 Βρετανοί…) Γίνεται αναφορά στις εθνοθρησκευτικές κοινότητες και τις αντίστοιχες συνοικίες: την ελληνική, την παλιά φράγκικη, την αρμένικη, την εβραϊκή, την τούρκικη και μουσουλμανική.

Στο 2ο μέρος (Το Σχολείο στη Σμύρνη: Η καλλιέργεια της εσωστρέφειας), το βιβλίο εστιάζει στο ζήτημα της εκπαίδευσης στην πολυπληθυσμική πολιτεία. Η δράση του οθωμανικού κράτους περνά από την αρχική αδιαφορία (για τα παιδιά των Οθωμανών η φοίτηση στο σχολείο δεν ήταν υποχρεωτική!) στον όλο και πιο πιεστικό έλεγχο, που εκδηλώνεται μετά το 1912. Παρουσιάζονται τα σύγχρονα για την εποχή δυτικά σχολεία, γαλλικά, αγγλικά, αμερικάνικα και η επίδρασή τους στη σμυρνιώτικη κοινωνία. Επίσης, τα ελληνικά, ως βασικός μηχανισμός παροχής ελληνικής παιδείας: η φημισμένη Ευαγγελική Σχολή (ιδρύθηκε το 1733!), το Παιδαγωγείο της οικογένειας Ισηγόνη (ιδρύθηκε το 1851), η Σχολή Αρώνη (1854), το Ομήρειον Παρθεναγωγείο (1881).

                                      Η Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης, περί το 1890.

Το 3ο μέρος (Διασκέδαση, ιδιωτική ζωή, ψυχαγωγία, συναναστροφές) είναι αφιερωμένο στις ελεύθερες δραστηριότητες των κατοίκων. Μαθαίνουμε πώς γιορτάζονταν οι συλλογικές εορτές (τα πανηγύρια, το καρναβάλι, το Ορθόδοξο Πάσχα, τα Χριστούγεννα, το Ραμαζάνι), πώς διασκέδαζαν οι Σμυρνιοί (στο καφενείο, στο τραπέζι του φαγητού, στους χορούς, στη βόλτα στην προκυμαία) και πώς απολάμβαναν τα θεάματα (στον εκκολαπτόμενο αθλητισμό, στο θέατρο, στον κινηματογράφο -που φτάνει στην πόλη ήδη το 1908!)

Τα ζοφερά «σύννεφα» της συγκατοίκησης των διαφορετικών εθνοτικών ομάδων γίνονται φανερά στο 4ο μέρος (Τα μιλέτια στην πολιτική ζωή: Είναι δυνατή η συμβίωση;), όπου διαβάζουμε για την πολιτική οργάνωση των διαφόρων εθνικών κοινοτήτων, την όλο και πιο προβληματική σχέση τους με την τοπική διοίκηση και την κεντρική εξουσία, την επαναφορά του Οθωμανικού Συντάγματος, το 1908, υπό την πίεση των Νεότουρκων, τον απόηχο της σφαγής των Αρμενίων της Κιλικίας (ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1909, με τουλάχιστον 30.000 νεκρούς), το προαναγγελθέν τέλος του «Γκιαούρ Ιζμίρ» (της «Σμύρνης των απίστων»).

Τέλος, στο 5ο μέρος (Αιματηρός επίλογος) εξιστορείται (σύντομα) το τραγικό τέλος που επήλθε με την Καταστροφή της Σμύρνης. Παρουσιάζονται τα κενά της ιστοριογραφίας, η προσέγγιση των δυτικών και το τέλος του λεβαντίνικου κοσμοπολιτισμού.

Ο συγγραφέας έχει μελετήσει γαλλικά, βρετανικά, γερμανικά, αυστριακά, ελληνικά και αρμένικα διπλωματικά αρχεία, γραπτά τεκμήρια από πολλές πηγές, ενώ χρησιμοποίησε και διηγήσεις από Έλληνες και Αρμένιους παλαιούς κατοίκους της Σμύρνης, και ιδιαίτερα τα αρχεία προφορικής παράδοσης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών Αθηνών.

Είναι ένα εμβριθές και τεκμηριωμένο βιβλίο, που βοηθά τον αναγνώστη να καταλάβει τα βαθύτερα αίτια, σε θρησκευτικό, εθνικό, κοινωνικό, οικονομικό επίπεδο που οδήγησαν στο τέλος μιας μακραίωνης -όχι εύκολης, αλλά πετυχημένης- συνύπαρξης πολλών και διαφορετικών εθνοτικών ομάδων στη Σμύρνη μέχρι το 1922.

«Κείμενο και Επικοινωνία» των Αλεξάνδρας Γεωργακοπούλου και Διονύση Γούτσου

Συγγραφέας: Αλεξάνδρα Γεωργακοπούλου & Διονύσης Γούτσος
Τίτλος πρωτοτύπου: Κείμενο και Επικοινωνία
Είδος έργου: Κειμενογλωσσολογία
Διορθώσεις: Βάσω Τζόκα
Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα
Σειρά: Γλώσσα - Κείμενο - Επικοινωνία
Έτος 1ης έκδοσης: 1999







Το βιβλίο αποτελεί την πρώτη συστηματική απόπειρα εισαγωγής στις σύγχρονες μεθόδους ανάλυσης του κειμένου και της επικοινωνίας στα Ελληνικά. Οι συγγραφείς, παρουσιάζοντας τις βασικές έννοιες και τα μεθοδολογικά εργαλεία που έχουν αναπτυχθεί στον επιστημονικό χώρο της Ανάλυσης Λόγου, επιχειρούν να αποκαλύψουν και να ερμηνεύσουν πως επικοινωνούμε (ή γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν καταφέρνουμε να επικοινωνήσουμε) σε ένα πλήθος καταστάσεων της καθημερινής μας ζωής.

Η παρουσίαση των θεωρητικών εννοιών και υποδειγμάτων εμπλουτίζεται από πλήθος αυθεντικών κειμένων που προέρχονται από ένα ευρύ φάσμα προφορικών και γραπτών κειμένων τύπων στα Ελληνικά (συζήτηση, δοκίμια, ιστορίες από καθημερινές συνομιλίες, δημοσιογραφικά και επιστημονικά κείμενα, ανέκδοτα και νέα κειμενικά είδη όπως ριάλιτι σόου, ηλεκτρονικά γράμματα, μηνύματα σε τηλεφωνητές κ.λπ.). Από την παρουσίαση και ανάλυση των κειμένων αυτών αναδύεται ο πλούτος της επικοινωνίας σε διάφορες γλωσσικές κοινότητες και διαφωτίζονται οι γλωσσικές και πολιτισμικές ιδιαιτερότητες της ελληνικής επικοινωνίας. Επίσης, αναπτύσσονται καίρια ζητήματα του ελληνικού λόγου, όπως λ.χ. γιατί λέμε τόσες πολλές και τόσο συναρπαστικές ιστορίες στα Ελληνικά, ποιοι μηχανισμοί ελέγχουν την καθημερινή συνομιλία, τι ακριβώς σημαίνει η συνύπαρξη του προφορικού και λόγιου στοιχείου, ποια είναι η οργάνωση και σημασία των δημοσιογραφικών (γραπτών, προφορικών και ηλεκτρονικών) κειμένων.

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Σάββατο 16 Ιανουαρίου 2021

«Σκάκι και σύγχρονη κοινωνία» του Ηλία Κουρκουνάκη

Συγγραφέας: Ηλίας Κουρκουνάκης
Τίτλος πρωτοτύπου: Σκάκι και σύγχρονη κοινωνία
Διορθώσεις: Ευγενία Αλεξίου
Εικονογράφιση: Κώστας Νιάρχος
Εκδόσεις: Δελφίνι
Σειρά: Μελέτες
Έτος έκδοσης: 1995








Μια σειρά από πολύ ενδιαφέρουσες μελέτες που αναδεικνύουν τη σχέση του σημαντικότερου και παλαιότερου πνευματικού παιχνιδιού με το κοινωνικό γίγνεσθαι. Ο συγγραφέας, διεθνής μαιτρ στο σκάκι, πρώην πρωταθλητής Ελλάδας, προπονητής και, παράλληλα, πτυχιούχος ψυχολογίας, γνωρίζει καλύτερα από κάθε άλλον το αντικείμενό του και μάς παρουσιάζει τέσσερις εξαιρετικές μελέτες πάνω στα εξής θέματα (κεφάλαια του βιβλίου):

- Η εκπαιδευτική αξία του σκακιού
- Το σκάκι ως επιστήμη, τέχνη και άθλημα
- Η ανισότητα των δύο φύλων στο σκάκι
- Σκάκι και ηλεκτρονικοί υπολογιστές

Παρασκευή 15 Ιανουαρίου 2021

«Ο καρπός του πάθους» του Κάρελ Χλάστρα φαν Λόον

Συγγραφέας: Karel Reinier Glastra van Loon
Τίτλος πρωτοτύπου: De Passievrucht
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στην ολλανδική γλώσσα: 1999
Ελληνικός τίτλος: Ο καρπός του πάθους
Μετάφραση: Γιάννης Ν. Αρβανίτης & Αριάδνη Βέστερκαμπ
Επιμέλεια - Διορθώσεις: Αντωνέτα Κώτση
Εκδόσεις: Πατάκης
Σειρά: Σύγχρονη ξένη λογοτεχνία
Έτος 1ης έκδοσης: 2002




Τι γίνεται όταν είσαι πατέρας ενός δεκατριάχρονου αγοριού και ανακαλύπτεις ότι ήσουν όλη σου τη ζωή στείρος; Αυτό το προκλητικό ερώτημα αποτελεί και την αφετηρία για τον «Καρπό του πάθους» του Κάρελ Χλάστρα βαν Λόον. Αναζητώντας τον βιολογικό πατέρα («Ποιο τέρας το έκανε;»), ο αφηγητής παίρνει μαζί του τον αναγνώστη σε ένα ταξίδι στο παρελθόν του. Σκηνές όπου έρχεται αντιμέτωπος με τους «ύποπτους», εναλλάσσονται με συγκινητικές περιγραφές της ασυνήθιστης εκπαίδευσης του γιου του, Μπο, και με οδυνηρά τίμιες αναμνήσεις για την από χρόνια νεκρή γυναίκα που έφερε στη ζωή τον Μπο. Όλα όσα πίστευε όλα αυτά τα χρόνια για τον εαυτό του και τη ζωή του πρέπει να τα στοχαστεί πάλι απ’ την αρχή. Και θα χρειαστεί να απαντήσει σ' ερωτήματα που καλύτερα να μην είχε θέσει ποτέ: Τι γνωρίζεις, τελικά, γι’ αυτούς που αγαπάς; Πόσο καλά γνωρίζεις τους πιο κοντινούς σου ανθρώπους;

(Απόσπασμα από την παρουσίαση του βιβλίου στο οπισθόφυλλο)

«Συνέδριο για το Μέλλον» του Στανίσλαβ Λεμ

Συγγραφέας: Stanisław Lem
Τίτλος πρωτοτύπου: Kongres futurologiczny
Είδος έργου: Μυθιστόρημα επιστημονικης φαντασίας
1η έκδοση στην πολωνική γλώσσα: 1971
Ελληνικός τίτλος: Συνέδριο για το Μέλλον
Μετάφραση: Βασίλης Καζαντζής
Εκδόσεις: Κάκτος
Σειρά: Επιστημονική Φαντασία
Έτος έκδοσης: 1977






Από τα πολύ γνωστά έργα του Πολωνού συγγραφέα Στανίσλαβ Λεμ (1921-2006), δημιουργού του περίφημου Σολάρις, το Συνέδριο για το Μέλλον μάς μεταφέρει σε μια μελλοντική κοινωνία, που μοιάζει υπέροχη αλλά στην πραγματικότητα είναι εφιάλτης. Πρόκειται για μια δυστοπική κοινωνία όπου όλοι παίρνουν ψυχοτροπικά φάρμακα και οι ψευδαισθήσεις έχουν αντικαταστήσει την πραγματικότητα. Ο Λεμ, χρησιμοποιώντας το μαύρο χιούμορ ως αφηγηματική τεχνική, ρίχνει μια διορατική ματιά σε κάτι που έχει στις μέρες μας αρχίσει να παίρνει σάρκα και οστά.

Η. Ο.

Πέμπτη 14 Ιανουαρίου 2021

«Ο Αόρατος Άνθρωπος» του Χ. Τζ. Γουέλς

Συγγραφέας: Herbert George Wells
Τίτλος πρωτοτύπου: The Invisible Man
Είδος έργου: Μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας
1η έκδοση στην αγγλική γλώσσα: Cyril Arthur Pearson, 1897
Ελληνικός τίτλος: Ο Αόρατος Άνθρωπος
Μετάφραση: Άρης Σφακιανάκης
Εκδόσεις: Γράμματα
Σειρά: Λογοτεχνία
Έτος έκδοσης: 1982





Στο δεύτερο μισό του δέκατου ένατου αιώνα, το «επιστημονικό μυθιστόρημα» παίρνει συνήθως τη μορφή του φανταστικού ταξιδιού. Τα περισσότερα μυθιστορήματα του Ιουλίου Βερν έχουν αυτήν ακριβώς τη μορφή: πηγαίνουν τους αναγνώστες τους πέντε βδομάδες ταξίδι με αερόστατο, ή στο κέντρο της γης, ή δέκα χιλιάδες λεύγες υπό την θάλασσα. Το 1895 ο Γουέλς μάς παίρνει για το πρώτο ταξίδι με τη Μηχανή του Χρόνου, και το 1901 στο φεγγάρι.

Ο Αόρατος Άνθρωπος είναι, ωστόσο, κάτι παραπάνω από «επιστημονικό μυθιστόρημα». Είναι σπουδή ενός χαρακτήρα, ενός ανθρώπου που προσπαθεί να γίνει ασυνήθιστος, ανώτερος από τους άλλους ανθρώπους, ενός ανθρώπου που βλέπει στον εαυτό του και στη μοναδικότητά του μια ανώτερη δύναμη, αυτήν που φτιάχνει τους δικτάτορες [...] Πετυχαίνει το λογικά αδύνατο και απομένει με μια πικρή πραγματικότητα, μια δύναμη πιο δεσμευτική κι από τις αλυσίδες, πιο άδεια κι από το θάνατο που λυτρώνει.

(Απόσπασμα από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Επτά μέρες βροχή» του Αναστάση Σιχλιμίρη

Συγγραφέας: Αναστάσης Σιχλιμίρης
Τίτλος πρωτοτύπου: Επτά μέρες βροχή
Είδος έργου: Νουβέλα
Επιμέλεια: Ηλίας Μπαρτζουλιάνος
Εκδόσεις: Μπαρτζουλιάνος
Έτος έκδοσης: 2011









«...Μα το τυχαίο είναι βασιλιάς και μας κάνει να φαινόμαστε αστείοι ό,τι κι αν πούμε, ακίνητοι όπου κι αν πάμε, ψεύτες σε ό,τι κι αν πιστέψουμε, ανόητοι όσο κι αν σκεφτόμαστε. Η πράξη, γρήγορα πάντα, ρίχνει μια δυνατή κλωτσιά στη θεωρία. Μπλέκοντας με όλα αυτά που οι λέξεις αρνούνται να περιγράψουν. Σηκώνοντας ένα βάρος που δεν ξέρω γιατί το θεωρώ δικό μου, μάλλον δεν έπρεπε να δεχτώ αυτό το ρόλο, τώρα ακούω το σχέδιο βήτα με τα χείλη σφιγμένα και τις παλάμες ιδρωμένες, με την αγωνία της σιγουριάς πως δεν υπάρχει τίποτα...»

Ο «απατηθείς απατεών», και ο πυρετός της εκδίκησης. Επτά μέρες γεμάτες βροχή. Στο Κλισί, στη Μουτφάρτ, στο Μαύρο Γάτο. Δυο ακόρντα σε ένα όρθιο πιάνο. Ένα κυνικό νουάρ που στάζει jazz.

(Από την παρουσίαση του βιβλίου στο οπισθόφυλλο)

Τρίτη 12 Ιανουαρίου 2021

«Θα φτύσω στους τάφους σας» του Βέρνον Σάλλιβαν (ψευδώνυμο του Μπορίς Βιάν)

Συγγραφέας: Vernon Sullivan (Boris Vian)
Τίτλος πρωτοτύπου: J'irai cracher sur vos tombes
Είδος έργου: Μυθιστόρημα
1η έκδοση στη γαλλική γλώσσα: Éditions du Scorpion, 1946
Ελληνικός τίτλος: Θα φτύσω στους τάφους σας
Μετάφραση: Μάρκος Ρήγος
Εκδόσεις: Μπαρμπουνάκης
Έτος έκδοσης: 1978






Με το Θα φτύσω στους τάφους σας ο Μπορίς Βιάν μάς βάζει, ήδη από τις πρώτες σελίδες, σ' ένα κλίμα μυστηρίου όπου πίσω από αυτά που λέγονται διαφαίνεται μια θύελλα που δεν θ' αργήσει να ξεσπάσει. Πλάθει μια ασφυχτική ατμόσφαιρα που μεταφέρει στον αναγνώστη μια ανεπαίσθητη ανησυχία, η οποία κρύβεται προσεχτικά κάτω από μια ήρεμη, σχεδόν ειδυλλιακή επιφάνεια. Χτίζει σιγά σιγά και μεθοδικά την πλοκή με τη βοήθεια ενός μαστορικά δουλεμένου και λιτού διαλόγου που αφήνει να φανούν οι βαθύτερα κρυμμένες πτυχές του χαρακτήρα των ηρώων [...]

Ο Μπορίς Βιάν διαχειρίστηκε το παράδοξο, τη φάρσα, την πρόκληση, το χλευασμό όπου και όπως μπορούσε. Το άγχος, η σκλαβιά, η εγκληματική ηλιθιότητα, ο μιλιταρισμός, η εξαπάτηση, ο θάνατος ήταν οι προσωπικοί του εχθροί [...]

(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

https://www.barbounakis.com/